پایان نامه ارشد با موضوع گیاهان دارویی، کارکردگرایی، تحلیل اطلاعات

دانلود پایان نامه

1-5 روش پژوهش 7
1-6 قلمروپژوهش 8
1-7 تعریف مفاهیم 11
فصل دوم:ادبیات پژوهش
بخش اول 19
2-1) پیشینه پژوهش 19
2-2) طب و طبابت در ایران باستان 20
2-3) طب در اسلام 28
2-4) اصول طب و بهداشت در دین اسلام و روایت معصومین 30
2-5) طب درجهان 31
بخش دوم:مبانی نظری پژوهش 35
2-6) نظریه کارکردگرایی 35
2-7) کارکردگرایی ساختاری 36
2-8) نظریه تکاملگرایی 37
2-9) محیط شناسی فرهنگی 38
2-10) کنش متقابل نمادین 39
فصل سوم:روش پژوهش
3-1) روش پژوهش 42
3-2) ابزار پژوهش 43
فصل چهارم:داده ها
4-1) گیاه درمانی 45
4-2) تاریخچه گیاهان دارویی 45
4-3) زمان جمعآوری اندامهای گیاهان دارویی 48
4-4) گیاهان دارویی مورد استفاده در منطقه؛ 49
فصل پنجم:استنتاج
نتیجه گیری 115
منابع و مآخذ 123

چکیده
از آغازین زمان تمدن، مردم با گیاهان پیرامونشان ارتباط داشتهاند. اعتقاد به قدرت شفادهی گیاهان شاید خیلی پیشتر از اینکه آنها به ثبت برسند در میان مردمان وجود داشتهاست. گیاهان علاوه بر اینکه در زندگی و حیات مادی انسانها نقش داشتهاند، در شکلگیری ساختار اسطورهها، باورها و اعتقادات نیز دخیل بودهاند.
وابستگی انسان به طبیعت به منظور تامین نیازهای اساسی مادی خود همچون خوراک، پوشاک و مسکن، بیش از همه با گیاه ارتباط مییابد، تعریف جامعه انسانی بدون توجه به وابستگی آن به قلمرو گیاهی معنا ندارد.
بررسی چگونگی این ارتباط تنگاتنگ میان انسان و گیاه در قالب علم قومگیاهشناسی انجام میگیرد. قومگیاهشناسی Ethnobotany علمی است میانرشتهای و از دیدگاه مردمشناسی، به مطالعه روابط بسیار پیچیدهای که بین انسان و گیاه وجود داشته و دارد میپردازد و رشتهای است فراگیر، زیرا هیچ گروهی از مردم را نمیتوان یافت که زندگی ایشان به گیاهان وابسته نباشد، از گیاهان بهرهبرداری نکنند و بر نامگذاری و طبقهبندی گیاهان در بومگاهشان نپرداخته باشند.
ایران بهدلیل سابقه تاریخی طولانی و نیز اقوام، نژاد، زبان و اقلیمهای متفاوت، کشوری سرشار از تجارب و آرا و عقاید طبی شفاهی است. مردم کرد کرمانج که این پژوهش با هدف بررسی مردمشناختی کاربرد گیاهان دارویی در درمان، میان آنان و با تکیه بر روش پژوهش میدانی تنظیم شدهاست نیز، از این تجارب طبی و روشهای درمانی استفاده میکنند. به همین سبب و با توجه به این امر که حفظ تجربیات مردم و جمعآوری و مکتوب نمودن آن موجب احیاء این علم در کنار پیشرفتهای طب مدرن میگردد، کابردهای مردمی گیاهان و دانش بومی آنان با مطالبی که در کتب قدیمی و مرجع ثبت شده و نیز کاربردهای درمانی نوین مقایسه شده و این نتیجه حاصل آمده که بسیاری از گیاهانی مورد استفاده در میان این مردم در پزشکی نوین نیز از جایگاه درمانی برخوردار هستند. همچنین بسیاری از روشهای درمان مردمی مورد تایید میباشند.

واژههای کلیدی؛ قومگیاهشناسی، درمان، طب سنتی، کرد کرمانج، ایران

فصل اول
کلیات تحقیق

1-1 مقدمه
مردمشناسی علم مطالعه پدیدههای اجتماعی در زمینه فرهنگی آنها، با وجود عمر نسبتا کوتاه خود در مقایسه با دیگر علوم توانسته زوایای متنوعی از فرهنگها را بهتصویر و قلم بکشد و برای استفاده گسترده در زمان حال و آینده آرشیو سازد. در اینمیان از جمله موضوعاتی که جای پرداختن بسیار دارد، طب سنتی است. «به تعبیری عام، طب سنتی طب عادی مردم کوچه و بازار یا طب توده است».(نفیسی،35:1362)
«به تعبیری عمیقتر طب سنتی مجموعهای از دانستنیهای علمی، تجربی و باورهای عامیانه در باب علت بیماریها، شناخت طبایع، شیوههای معالجه، ابزار و داروهای گیاهی و غیرگیاهی، اوراد و اذکار و … را شامل میشود و در نگاهی جهانی از زاویهای دیگر طب سنتی شامل اعمال، روشها، دانش و اعتقادات مربوط به سلامتی، ترکیب داروهای گیاهی، حیوانی و معدنی، درمان روحی، فنون و کارهایدستی که بهصورت منفرد و یا ترکیبی جهت معالجه، تشخیص و پیشگیری از بیماریها و یا حفظ سلامتی میشود».(رجحان،5:1373)
به اینترتیب ما با دانشی گسترده سروکار داریم که دامنه آن به چند هزار سال دانش ثبت شده بشری میرسد. طب سنتی در نتیجه کارکرد فوری و ضروری خود در مرتفع ساختن نیازی اساسی همچون سلامت انسان بهوجود آمده و توسعه یافتهاست. در جهان کارکردی بخش عمدهای از دانش تجربی با هدف ایفای وظایفی حیاتی در ارتباط با زندگی انسانها رشد یافتهاست.
انسان در تلاش برای زندگی بهتر سعی نموده ابتدا جسم و روح خویش را بهتر بشناسد و کمبودهای آن را با این تصور عمیق و درست که هر دردی دوایی دارد و همه خلقت در خدمت انسان آفریده شدهاند، جبران نماید. همین تلاش طب سنتی را پایهریزی نمودهاست. حتی طب جدید نیز اساسا بر پایه و بهکمک طب سنتی پیش میرود.
گیاهانی که کاربرد طبی دارند بخش عمدهای از دانش طب سنتی را تشکیل میدهند. از گذشته دور علاوهبر ارزش خوراکی، مصرف دارویی گیاهان مد نظر انسان بوده، «زمانی برخی گیاهان بر پایه تعالیم و روش آیینی خاصی که موبدان انجام میدادند، تقدیس و تطهیر میشدند و امروزه داروهای گیاهی سهم زیادی در فراوردههای دارویی تجاری دارند. منکر این حقیقت نمیتوان شد که در بعضی موارد برای بسیاری از بیماران با روشها و داروهای طب جدید نتیجه شایان توجهی عاید نمیشود، در حالیکه بهعکس با متد گیاهدرمانی و طب سنتی زودتر و بهتر شفای آنها حاصل میگردد.
بیشترین کاربرد طب سنتی جهت توصیف فنون پزش
کی است که بهصورت سنتی در جوامع مختلف استفاده میشود و پیش از عصر پزشکی نوین توسعه یافتهاست. این فنون شامل حوزههای گستردهای همچون گیاهپزشکی، طب یونانی، طب سوزنی، طب سنتی چین و هومئوپاتی میشود. گرچه در حوزه طب جایگزین معالجه سنتی بهطور فزایندهای با مطالعه علمی ارتباط دارد، برخی بخشها بهعنوان خرافات صرف رد شدهاند، در حالیکه بخشهای دیگر برای تغییر رتبه در دانش پزشکی پذیرفته شدهاند.
توجه به این امر در سالیان اخیر از اهمیت بیشتری برخوردار شده، علیرغم اینکه پزشکی جدید در سطحی گسترده تبلیغ میشود، مردم در بسیاری موارد به پزشکی سنتی رو آوردهاند و درمانهای سنتی و بهویژه استفاده از گیاهان دارویی یا داروهایی با منشا گیاهی گسترش داشتهاست، گرچه این امر اتفاق خوبی بهنظر میرسد اما جای نگرانی این است که نسل حکیمان و پزشکان طب سنتی اصیل روبه کاهش میرود و دانش و آگاهی سنتی نسبت به شیوههای معالجه و پیشگیری در شهرهای بزرگ از کاهش چشمگیر برخوردار بودهاست. انسانهایی که زمانی از طبایع مختلف و ویژگیهای آن اطلاع داشتند، گیاهان دارویی را میشناختند و شیوههای تهیه آنها را میدانستند، با گسترش شهرنشینی و پیچیدگی زندگی صنعتی از آن موقعیت بیرون آمدهاند و هستند افرادی که دانش لازم را در این امور ندارند ولی به کار درمانگری میپردازند.
«کاربرد بیقاعده یا نامناسب طب و روشهای سنتی میتواند حاوی اثرات منفی یا خطرناک باشد و باید مورد آزمایش و بررسی علمی قرار گیرد. «در حال حاضر 25% داروهای جدید از گیاهانی ساخته شدهاند که بهطور سنتی نیز مورد استفاده بودهاند».(همان، 13)
به اینصورت طب سنتی راه خود را در طب جدید باز نموده و کمکم با نشان دادن کارآییها و اثرات بهبودبخشی که به اثبات میرسد، جای خود را بیشتر در میان روشهای مطمئن و بیخطر باز میکند.
با این مقدمه کلی در این پژوهش به بررسی طب سنتی و درمان با گیاهان دارویی در منطقه بهعنوان مردمانی اصیل ساکن این مرز و بوم و وارث طب اصیل سنتی کشور میپردازیم.

  پایان نامه ارشد رایگان درمورد اختلالات رفتاری

1-2 بیان موضوع
بیماری، جراحت و مرگ، همیشه بخشی از زندگی بوده، اما نه بخشی چندان مطلوب. از زمانهای قدیم بعضی از افراد بدون شک در پی از میانبرداشتن این مصائب یا پیشگیری از آنها بودهاند.
بیتردید انسان از وقتی خداوند بزرگ او را آفرید، در معرض بیماری قرارداشت و بههمینجهت در جستجوی اسرار درد و وسایل درمان برخاست بهطوریکه علم پزشکی را از جمله نخستین مسایلی قرارداد که بدان اهتمام ورزید.
«پزشکی کهن یا طبسنتی ایران وتاریخ آن گهری ناسفته و دری نایافته است. طب جدید که درحقیقت همانا ارائه تکمیلشدهی طب کهن است با پشتوانه شیوهها و منطق جدید در این سرزمین و سایر کشورها جای خود را باز کرده و همچون صخرهای بر پیکر بیتوانشده طب سنتی سرازیر شد و آن را هم درنوردید درصورتیکه به موازات طب جدید و خوبی و شفابخشیهای آن، طب سنتی نیز به حق میتوانست جایگاه خود را داشته باشد».(تاج بخش،180:1388)
از گذشتههای دور، طبسنتی و استفاده از گیاهان دارویی با فرهنگ مردم درآمیخته و جنبههای مختلفی از درمان را به خود اختصاص داده و درحال حاضر میزان استفاده از این شیوه گسترش بیشتری یافتهاست.
بسیاری از نیازهای انسان درمحیط اطرافش به طور طبیعی یافتمیشود. یکی از شرایط لازم برای موفق شدن در معالجه بیماریها ومراقبتهای اولیه بهداشتی مصرف داروهای مناسب است. گیاهان از منابع عمومی داروها بوده و هستند.
از آنجاییکه کشور ما دارای تنوع اقلیمی گستردهای است، گیاهان دارویی نیز این ویژگی برخوردارند و هر قوم با توجه به منطقه زندگی خود از گیاهان ویژهای استفاده میکنند، پژوهش حاضر درصدد است با شناخت شیوههای رایج درمان با استفاده از منابع طبیعی و شناخت طبیبان سنتی و چگونگی عملکرد آنان، به مطالعه و بررسی مردمشناختی گیاهان دارویی و کاربرد آن در میان مردم کرمانج بپردازد.

  پایان نامه ارشد با موضوعزنجبیل، زنجفیل، میکنند.

1-3 اهداف پژوهش
هدف کلی: مطالعه مردمشناختی کاربرد گیاهان دارویی در درمان سنتی قوم کرد کرمانج.
اهداف جزئی
• شناخت داروهای گیاهی و روشهای متداول استفاده از آنها در درمان بیماریها.
• جمعآوری وضبط اطلاعات وتجربیات درمانگران محلی بهعنوان بخشی از مطالعات مردمشناختی و فرهنگ مردم و میراث ملی.
• شناخت میزان اطلاعات وآگاهی مردم منطقه ازگیاهان دارویی وروشهای طب سنتی.
• دستیابی به میزان صحت علمی دانش بومی در ارتباط با گیاهدرمانی که نزد مردم و درمانگران محلی است و از طریق تطبیق نتایج بهدستآمده با طب کهن حاصل خواهد شد.

1-4 پرسشهای پژوهش
1. معمولاً برای درمان چه نوع بیماریهایی به درمانگران محلی مراجعه میکنند؟
2. آیا مردم نسبت به گیاهانی که در منطقه وجود دارد اطلاعاتی دارند؟
3. آیا درمانگران از اطلاعات پزشکی جدید نیز استفاده میکنند؟
4. آیا جوانان تمایلی به یادگیری روشهای درمان سنتی دارند؟

1-5 روش پژوهش
روش تحقیق در این پژوهش، مطالعات کتابخانه‌ای، مطالعه میدانی و مصاحبه و مشاهده است. تجزیه و تحلیل اطلاعات نیز با استفاده ‌از روش‌های توصیفی بهصورت گزارش و تشریح مطالب می‌باشد. روش گردآوری اطلاعات، بهصورت زیر انجام گرفته‌است:
• مطالعه‌اسناد و مدارک: یکی از راه‌های جمعآوری اطلاعات در یک جامعه بهطور کلی ‌همه ‌اسناد و مدارک مکتوب است. این اسناد و مدارک نهتنها می‌توانند راهنمای مطالعه در زمینه‌های اقتصادی، اجتماعی، خویشاوندی و اعتقادی با
شند؛ بلکه در تحقیقات مردم‌نگاری نیز نقش بنیادی‌دارند.
• مصاحبه و مشاهده: اطلاعات مورد نظر مردم‌نگاری با گفتگو «گپ زدن»، درددل و مشاهده بهدست می‌آید و مستلزم حوصله و تبحر پرسش‌گر و جلب اعتماد پاسخ‌گو است. این‌ روش می‌تواند محقق را به ‌ارزش‌ها و عوامل ناآشکاری آشنا سازد.
• تجزیه و تحلیل اطلاعات نیز با استفاده ‌از روش‌های توصیفی بهصورت گزارش و تشریح مطالب می‌باشد.

  پایان نامه عملکرد کارکنان قوه قضاییه//تعریف عملکرد سازمانی

1-6 قلمروپژوهش
بهعنوان جامعه‌آماری، روستای جابان انتخاب شده‌است. چراکه یکی از مناطق کرمانجنشین محسوب میشود. جابان روستایی در 75 کیلومتری شرق تهران از توابع دماوند است. این روستا از لحاظ موقعیت جغرافیایی دارای طول جغرافیایی´19  °52 و عرض جغرافیایی´39  °35و ارتفاع2240 متر میباشد و با ارتفاع 2240 متر از سطح دریا واقع شدهاست. برطبق سرشماری 1385 این روستا جمعیتی بالغ بر 2075 نفر را شامل میشود.
این روستا در دهستان ابرشیوه‌ قرار دارد. سربندان از سمت شرق، آیینهورزان از غرب، هویر از شمال و سرخده و مغانک از جنوب. شغل اصلی مردم این روستا کشاورزی و دامداری است. در سالهای اخیر باغداری رونق

دیدگاهتان را بنویسید