استاد شهریار، توزیع فراوانی، نوع دوستی

183)
16
ما درس وفا با هم در مکتب حافظ خواندیم *** اکنون گله‌ها دارم در محضر استاد از تو
(جلد 1 ص 188)
17
یاد آنکه جز به روی منش دیده وا نبود *** وان سست عهد جز سری از ماسوا نبود
(جلد 1 ص 191)
18
کس دل نمی‌دهد به حبیبی که بی‌وفاست *** اول حبیب من به خدا بی‌وفا نبود
(جلد 1 ص 191)
19
به ترک گفتن یاران نه رسم یاری ما بود *** چه بی‌وفا که توئی ترک یار کردی و رفتی
(جلد 1 ص 193)
20
خدای را پس از این پای‌بند پیمان باش *** من از گذشته گذشتم تو هم پشیمان باش
(جلد 1 ص 196)
21
بی‌وفایی رفیق و داغ یاران نیز دیدم *** کاشکی بود‌ ای عزیزان حسرتم تنها جوانی
(جلد 1 ص 218)
22
ای صبا گر به پریشانی من بخشائی *** تاری از طره‌ی آن عهد شکن بازرسان
(جلد 1 ص 230)
23
از در کاخ ستم تا به سر کوی وفا *** خاک پای تو شوم کاین همه راه آمده‌ای
(جلد 1 ص 240)
24
در حسرت تو میرم و دانم تو بی‌وفا *** روزی وفا کنی که نیاید به کار من
(جلد 1 ص 240)
25
کی بوده وفا یاد حریفان نکن‌ ای دل *** پندار که آن واقعه در خواب برآمد
(جلد 1 ص 244)
26
دست عهدی که زدش بر در قفل وفا *** درج عفت به همان مهر و نشان باز آورد
(جلد 1 ص 260)
27
نوبهاران چون شود طی، در چمن افسردگی‌هاست *** عهد خوبان هم مثال عهد گل دیری نپاید
(جلد 1 ص 269)
28
عهد و پیمان تو با ما و وفا با دگران *** ساده دل من که قسم‌های تو باور کردم
(جلد 1 ص 272)
29
قمری بی‌آشیانم بر لب بام وفا *** دانه و آبم ندادی مشکن آخر بال من
(جلد 1 ص 273)
30
ناگاه اشکش آمد، شاهد که آن نگارین *** سر حلقه‌ی وفا و سرچشمه‌ی صفا بود
(جلد 1 ص 371)
31
بر در و دیوار، با کلک صفا *** قصه‌هایی نقش از عشق و وفا
(جلد 1 ص 416)
32
بی‌وفایی را چه عذری میهنی *** امتحان بی‌وفایی می‌دهی
(جلد 1 ص 446)
33
اگر نمانده کس از دوستان من برجا *** وفای عهد مرا دشمنان گواه من است
(جلد 2 ص 822)
34
هر آن گیاه که بر خاک ما دمیده، ببوی *** اگر که بوی وفا می‌دهد گیاه من
(جلد 2 ص 822)
35
هرچند اعتماد به عهد زمانه نیست *** من زنده‌ام به عهد تو و اعتماد تو
(جلد 2 ص 922)
36
هزار وعده که کردی یکی بیا و بیار *** که فی‌المثل همدان دور و کردها نزدیک
(جلد 2 ص 929)
37
جز جفا مصلحت عشق، وفا کیش ندید *** ورنه جوری که کند حسن جفا کیش نکرد
(جلد 3 ص 80)
38
به خیره عهد نبستم که بشکنم با دوست *** به عهد او که همه شاخ اهرمن شکنم
(جلد 3 ص 123)
39
اگرچه عهد بعیدش بود و لیکن دوست *** بعید نیست که با عهد خود وفا بکند
(جلد 3 ص 148)
40
من شاه کشور ادب و شرم و عفتم *** با من کدام دست در آغوش می‌کنی
(جلد 1 ص 113)
41
چرا به باغ ادب سایه گسترد عبرت *** که از ادب به سرش سایه‌ای نگستردیم
(جلد 1 ص 169)
42
ماهی از خانه برون تاخت به نام محمود *** شاهد حسن و ادب رشک غلام محمود
(جلد 1 ص 216)
43
ای برگزیده شیوه‌ی عدل و داد *** جز در سخن که شیوه‌ی بیدادی
(جلد 1 ص 327)
44
چو نیک و بد به موازین عدل می‌سنجند *** همان تفاوت مازاد می‌رسد ما را
(جلد 3 ص 23)
45
تبدیل اگر به عدل کنی بی‌عدالتی *** خود بی‌تعادلی است که تعدیل می‌کنند
(جلد 3 ص 150)

  منابع تحقیق دربارهانجیر، گیاه، اسپند

جدول (3ـ16): داده‌های نامشخص مربوط به مقوله سوم (ظلم‌ستیزی)
ردیف
ابیات و مصراع‌ها
جلد و صفحه
1
گو به نادرشه افشار سر از خاک برآر *** تا که از چنگ اجانب وطن آید بیرون
(جلد 1 ص 187)
2
کلک تو با فساد و رگ فتنه *** کاری کند که نشتر فصّادی
(جلد 1 ص 327)
3
سر از شور وطن جوشنده کانون *** دل از کین عدو سوزنده نیران
(جلد 1 ص 346)
4
نه با فرمان استعمار پای راست پیش آری *** نه آن دست چپی باشی که دستور چپو دارد
(جلد 2 ص 1101)
5
ذیل قانون خدا تبصره هم هست بخوان *** ری کند رزق به شکر و به دعای مظلوم
(جلد 2 ص 1141)
6
جز ستم نیست توانایی و آن هم که گناه *** آدمی هیچ گناهی نتواناد‌ ای کاش
(جلد 3 ص 50)
7
آن قهرمان که نصر من الله سپاه اوست *** خوش داد دوش مژده‌ی فتح قریب من
(جلد 1 ص 190)
8
رایگان بر پای نامردان برافشانی چه دانی *** کاین همایون گوهر از کام نهنگان چون گرفتند
(جلد 1 ص 199)
9
خاک لیلای وطن را جان شیرین بر سر افشان *** خسروان عشق درس عبرت از مجنون گرفتند
(جلد 1 ص 200)
10
تن سپارد در بلا و دل جوان دارد که وقتی *** بایدش حامی استقلال قومی پیر گشتن
(جلد 1 ص 305)
11
گه شود در مشت قومی تشنه تیغ انتقامی *** کو ز خون دشمنان هرگز نخواهد سیر گشتن
(جلد 1 ص 305)
12
اگر به کیش توحش و گر به دین تمدن *** به غیر فتنه نجویند و جنگ و کینه و هیجا
(جلد 1 ص 333)
13
شهریارا تا بود از آب آتش را گزند *** باد خاک پاک ایران جوان مهد امان
(جلد 1 ص 356)
14
شب از بیشه چون شیر بیرون زدی *** به گرگ ستم پنجه در خون زدی
(جلد 1 ص 497)
15
عمر ما دائم به تشویش و تباهی‌ها گذشت *** گه چماق قاضی و گه چکمه‌ی قزاق بود
(جلد 2 ص 894)
16
اگر قضاوت قانون به عدل و انصاف است *** چرا جهان همه ظلم است و جور و اجحاف است
(جلد 2 ص 911)
17
مرد آن باشد که حق گوید چو باطل رخنه کرد *** هم بایستد بر سر پیمان حق تا پای جان
(جلد 2 ص 971)
18
روزگار موشک است و آری سپاه اهریمن *** ور زمین و آسمان موشک دوانی می‌کند
(جلد 3 ص 85)
19
در جهادند زن و مرد، چه رو بسته چه رو باز *** شعر اُرجوزه نویسیم که رو باز بخوانند
(جلد 3 ص 163)
20
طبل جنگ است و نه ضربی که نوازند به تصنیف *** سوز عشق است چه با ساز و چه بی‌ساز بخوانند
(
جلد 3 ص 163)
21
رهبر از سنگر تبعید در اکناف جهان *** منفجر ساخت جنایات رژیم شاهی
(جلد 3 ص 275)
22
امید زندگی‌ام گشتی و شرار محبت *** شهید دیدی و شمع مزار کردی و رفتی
(جلد 1 ص 193)
23
سر سودائی جهان گردان *** روح جانبازی جوانمردان
(جلد 1 ص 483)
24
شبانگه به هر دخمه می‌کرد سر *** که از دیو خوئی کند دفع شر
(جلد 1 ص 497)
25
کاروان شهدا بر درِ باب‌الحفظه است *** بار بگشا که دگر بستن بار آخر شد
(جلد 3 ص 67)
26
چو لاله در چمن آمد به پرچمی خونین *** شهید عشق چرا خود کفن نسازد چاک
(جلد 3 ص 68)
27
چون شقایق از شهیدان داغ خونینم به دل *** اشکریزان بر مزار گل عذارانم چو شمع
(جلد 3 ص 146)
28
گرچه خود پروانه‌ی شمع مزارم با شهید *** سنگر افروز بسیج و پاسدارانم چو شمع
(جلد 3 ص 146)
29
این جوان شهید و شاهد ما *** که به جنات جاودان بشتافت
(جلد 3 ص 257)
30
چند تن سرباز گمنام شهیدی هم در اینجا *** مدفنی آراسته چون گل که آراید چمن را
(جلد 3 ص 260)
31
جنگ بود و ناشناس اینان بگو سرباز گمنام *** نیست با نام و نشان حاجت شهید بی‌کفن را
(جلد 3 ص 260)
32
روز عاشورای اینها بود در شهریور بیست *** شهریار زنده کن یاد شهیدان وطن را
(جلد 3 ص 260)
33
شهیدان جهاد، آغشته با خون *** چمن‌های خزان، گل‌های پرپر
(جلد 3 ص 273)
34
چشم و لبی به زخم شهیدان نهاده‌ام *** مژگان کنم قلم که به خون می‌زنم رقم
(جلد 3 ص 285)
35
شهید زنده‌ی ما خود رئیس جمهوری است *** که دست داده به قرآن که جان به قربانش
(جلد 3 ص 303)
36
این جبهه تا عرش برین توفیق پروازیش هست *** خون شهادت می‌کند نقشینه پر و بال ما
(جلد 3 ص 306)
37
به نام این شهدا کن بنای مدرسه‌ها *** که بر صحیفه‌ی تاریخ یادگارانند
(جلد 3 ص 308)
38
مگر کفاره آزادگی و آزادگی‌ها بود؟ *** که اعصابم غل و زنجیر گشت و صبر زندانم
(جلد 1 ص 103)
39
سلامت آن‌سوی قاف است و آزادی در آن وادی *** نشان منزل سیمرغ از شاهین شکاران پرس
(جلد 1 ص 108)
40
لاله از خاک جوانان می‌دمد بر دشت و هامون *** یا درفش سرخ بر سر انقلابیون گرفتند
(جلد 1 ص 199)
41
ملتی در خفیه چون غرقاب دریا منقلب *** مشت‌ها خورده گره رگ‌ها کشیده خون به جوش
(جلد 1 ص 543)
42
شهید خنجر جلاد باد می‌غلتند *** به خاک و خون همه در انتظار رستاخیز
(جلد 2 ص 926)
43
بر مسند مشروطه و آزادی قانون *** خودخواه و خطرناکترین مستبدانند
(جلد 2 ص 959)
44
درفش فتح و ظفر با سپاهیان خداست *** جهان به جبهه‌ی توحید باز می‌گردد
(جلد 3 ص 300)
45
کفر و شرک است که صدام و فهد می‌زاید *** جنگ را چرخ مبادا که دمی لنگ کنند
(جلد 3 ص 304)
46
مزدور اجنبی به سزای عمل رسید *** تا کی شود جراحت مظلوم ملتحم
(جلد 3 ص 286)
47
مهلت تمام و می‌شود کفر و ضلالت مضمحل *** کو محو دین بودش غرض از محو و اضمحلال ما
(جلد 3 ص 306)
48
دگر سرهنگ و سربازی که طاغوتی است مطرح نیست *** در آئین جانبازی چه سرهنگی چه سربازی
(جلد 3 ص 353)

  اخلاق مداری، عشق و محبت، عدل و داد

فصل چهارم:
یافته‌های پژوهش

4ـ1ـ مقدمه
در فصل چهارم ابتدا نگاهی توصیفی به داده‌ها خواهیم داشت. بدین منظور، تمامی کلمات و شواهدی که از دیوان استاد شهریار استخراج شده‌اند، در قسمت اول این فصل به تفکیک مقوله‌های سه‌گانه و کدهای تحلیلی هریک از آن‌ها، ارائه گردیده و در قسمت دوم این فصل، همین داده‌ها را به دو روش مورد تجزیه و تحلیل قرار داده‌ایم. بدین ترتیب که ابتدا با استفاده از روش «تحلیل ارزشیابی» تلاش کرده‌ایم تا دیدگاه شهریار را نسبت به هریک از مقوله‌ها و نیز کدهای تحلیلی مورد ارزیابی قرار دهیم تا میزان شدت و ضعف توجه استاد شهریار در راستای پاسخگویی به سوال‌های پژوهش به‌دست آید. در قسمت بعدی این فصل، با استفاده از «آزمون آماری خی‌دو» داده‌های گردآوری شده در هریک از مقوله‌ها و کدهای تحلیلی را با استفاده از جداول و نمودارهای توزیع فراوانی و به‌کمک نرم‌افزار SPSS مورد آزمون قرار داده‌ایم تا بتوانیم معنی‌دار بودن و تفاوت‌های مشاهده شده در همه‌ی مقوله‌ها را بسنجیم.
4ـ2ـ تحلیل توصیفی داده‌ها
برای انجام تحلیل توصیفی داده‌های پژوهش حاضر، ابتدا تعداد کلمات و مضمون‌ها (به‌عنوان واحد ثبت در این تحقیق) که مربوط به هر مقوله و هر کد تحلیلی هستند، به‌ترتیب از بیشترین به کمترین ارائه شده‌اند. سپس با توجه به جداول توزیع فراوانی، داده‌های مقوله‌های سه‌گانه به‌طور مفصل مورد بررسی قرار گرفته‌اند.

جدول (4ـ1): کلمات و مضامین تکرار شده در دیوان استاد شهریار برای کد تحلیلی 1ـ1 (مذمت تفرقه)
از مقوله اول (انسجام و همبستگی)
کلمه یا مضمون
دفعات تکرار
نفاق
8
دورویی
3
منافق
2
تفرقه
2

جدول (4ـ2): کلمات و مضامین تکرار شده در دیوان استاد شهریار برای کد تحلیلی 1ـ2 (نوع دوستی)
از مقوله اول (انسجام و همبستگی)
کلمه یا مضمون
دفعات تکرار
خدمت
11
دستگیری
9
دلجویی
5
غمخواری
3
نوع دوستی
2
یتیم نوازی
2
برآوردن حاجت
1
دادرسی
1
رفاه خلق
1
چراغ‌افروزی
1

  پایان نامه با واژگان کلیدیرفتار پرخاشگرانه، سلسله مراتب

جدول (4ـ3): کلمات و مضامین تکرار شده در دیوان استاد شهریار برای کد تحلیلی 1ـ3 (اتحاد)
از مقوله اول (انسجام و همبستگی)
کلمه یا مضمون
دفعات تکرار
وحدت
8
اتحاد
8

اتفاق
2
متحد
2
اخوت
1
جدول (4ـ4 ): کلمات و مضامین تکرار شده در دیوان استاد شهریار برای کد تحلیلی 1ـ4 (انفاق)
از مقوله اول (انسجام و همبستگی)
کلمه یا مضمون
دفعات تکرار
احسان
10
کرامت
6
انفاق
4
جود
2
بخشیدن
1

جدول (4ـ5): کلمات و مضامین تکرار شده در دیوان استاد شهریار برای کد تحلیلی 1ـ5 (محبت)
از مقوله اول (انسجام و همبستگی)
کلمه یا مضمون
دفعات تکرار
محبت
61
مهربانی
6
صفا
4
عطوفت
3
لطف
1

جدول (4ـ6): کلمات و مضامین تکرار شده در دیوان استاد شهریار برای کد تحلیلی 2ـ1 (عفو و بخشش)
از مقوله دوم (فضیلت‌ها و ارزش‌های اخلاقی)
کلمه یا مضمون
دفعات تکرار
گذشت
6
مدارا
2
بخشش
2

جدول (4ـ7): کلمات و مضامین تکرار شده در دیوان استاد شهریار برای کد تحلیلی 2ـ2 (وفای به عهد و وفاداری)
از مقوله دوم (فضیلت‌ها و ارزش‌های اخلاقی)
کلمه یا مضمون
دفعات تکرار
وفاداری
37
عهد و پیمان
21
وعده
5
وفای به عهد
4

جدول (4ـ8): کلمات و

دیدگاهتان را بنویسید