آوریل 23, 2021

پیش بینی سلامت روان بر مبنای راهبردهای مقابله دینی، رضایت زناشویی و …

1 min read

جدول شماره ۴-۱۰- ضرایب رگرسیون مولفههای رضایت زناشویی برای پیشبینی سلامت روان ۵۶
جدول شماره ۴-۱۱- مدل رگرسیون و شاخصهای آماری خودکارآمدی برای پیشبینی سلامت روان ۵۷
جدول شماره ۴-۱۲ – ضرایب رگرسیون خودکارآمدی برای پیشبینی سلامت روان ۵۸
جدول شماره ۴-۱۳- مدل رگرسیون و شاخصهای آماری راهبردهای مقابله دینی، رضایت زناشویی و خودکارآمدی برای پیشبینی سلامت روان ۵۹
جدول شماره ۴-۱۴ – ضرایب رگرسیون راهبردهای مقابله دینی، رضایت زناشویی و خودکارآمدی برای پیشبینی سلامت روان ۵۹
جدول شماره ۴-۱۵- تفاوت میانگین مقیاسهای مورد مطالعه بین زنان و مردان ۶۰
فهرست شکلها
عنوان صفحه
شکل شماره ۴-۱- نمودار بار چارت نمونه مورد مطالعه به تفکیک جنسیت ۴۸
شکل شماره ۴-۲- توزیع فراوانی نمونه مورد مطالعه به تفکیک مدرک تحصیلی ۴۹
فصل اول
کلیات پژوهش
۱-۱-مقدمه
بیماری مزمن[۱] یک استرس فوق العاده و قابل توجه است که زندگی فرد را مورد تهدید قرار میدهد و علت عمده مرگ و میر در دنیا هستند. افزایش سریع بیماری های مزمن، نمایانگر چالش های عمده بهداشتی در سطح جهان است. از آنجا که نگرش پزشکی در این نوع بیماریها تنها بر نحوه درمان و کنترل نشانه ها توجه دارد و با توجه به این که این بیماری ها بر فرد و جامعه اثرات زیادی دارند، بایستی مورد توجه خاص قرار گیرند و نباید صرفاً بر الگوی پزشکی در مراقبت از این بیماری بسنده کرد (کاتس و بور[۲]،۱۹۹۵).
این بیماران معمولاً با دامنه وسیعی از احساسات منفی شامل اضطراب، عصبانیت و افسردگی مواجه هستند و احترام به خود و هویت فرد، تحت تاثیر بیماری قرار می گیرد؛ به خصوص وقتی بیماری منجر به کاهش نقش ها، فعالیت های ارزشمند تغییرات در ارتباطات اجتماعی شده و انجام فعالیت های قبلی بیمار نیز به علت بیماری مشکل یا غیر ممکن می شود (آسبرینگ[۳]، ۲۰۰۱).
سرطان[۴] از دید عامه ترسناک ترین و خطرناک ترین بیماری مزمن تلقی میشود. سرطان بیماری است که از یک یا چند سلول آغاز میشود و یک سلول به طور ناگهانی از حالت عادی خارج میشود و شروع به تکثیر میکند. سلول یا سلولهای سرطانی شده به سرعت تعدادشان افزایش پیدا می کند و تشکیل یک توده به هم فشرده سلولی یا یک غده میدهد و این توده سلولی قابلیت و کارایی خود را نیز از دست میدهد و نمیتواند فعالیتها و وظایف خود را انجام دهد. این غده کمکم گسترش پیدا میکند و مثل یک دانه کوچک در بافت ریشه میدواند. کلمه سرطان که به معنای خرچنگ است بر اساس همین حالت نامگذاری شده است (خانجانی و همکاران،۱۳۹۱).
سرطان یکی از بیماریهای شایع در دنیای امروزی است که تعداد افراد مبتلا به آن روز به روز افزایش مییابد. به گزارش سازمان جهانی بهداشت در سال ۲۰۰۸ حدود ۶/۷ میلیون نفر در اثر ابتلا به بیماری سرطان جان خود را از دست دادند که از این تعداد، بیش از ۷۰% آنها در کشورهای در حال توسعه و کم درآمد زندگی میکردند (صفاری و همکاران، ۱۳۹۱).
اثرات روانی ناشی از تشخیص سرطان و اثرات جسمی ناشی از درمانهای آن توام با بسیاری از عوارض جانبی هستند که سلامت روان فرد را تحت تاثیر قرار میدهد. تشخیص سرطان، علائم ناگهانی را ایجاد میکند که مستلزم آن است که بیمار سریعا به سبک خود به مقابله با آن بپردازد. نوع روش درمانی بر سلامت روان بیمار تاثیر گذار است. درمان سرطان تقریبا همیشه با روشهای تهاجمی شروع میشود. از جمله درمانهای سرطان شیمی درمانی است که با هدف نابود سازی سلولهای سرطانی انجام میپذیرد. به دلیل طبیعت مزمن سرطان، بیمار مجبور است درمان طولانی مدت با داروهای سمی را بپذیرد. معالجه هفتهها یا ماهها به طول میانجامد و عوارض جانبی آن میتواند به صورت تهوع، ریزش مو، خستگی، دردهای عضلانی، سوختگیهای پوستی، تغییرات وزن و مشکلات روحی و روانی بروز نماید. بستری شدنهای متعدد به منطور درمان میتواند مانع از ادامه یک زندگی طبیعی شود. قبل و بعد از شیمی درمانی احساس ترس و اضطراب در بیمار به وجود میآید که این امر به دلایل مختلفی از قبیل عوارض ناشی از شیمی درمانی، سوراخ کردن ورید جهت تزریق، احساس انزوا و گوشه گیری و از دست دادن حس استقلال در زندگی، میتواند باشد. به علاوه عوارض جانبی آشکار ناشی از شیمی درمانی توانایی لذت بردن از جنبههای مختلف زندگی را از فرد بیمار سلب میکند (کرنر و بیلی[۵]، ۲۰۰۱).
۱-۲-بیان مسئله
سلامت روان یکی از مهمترین مولفههای یک زندگی سالم است که عوامل بیشماری در شکل گیری صحیح یا ناصواب آن دخیل هستند. هدف سلامت روان کاهش احساسات منفی نظیر اضطراب، افسردگی، ناامیدی و پیشگیری از بروز نشانههای مرضی در افراد میباشد. در طول چند دهه اخیر، مساله سلامت روان به عنوان یکی از ابعاد مهم سلامت مورد توجه قرار گرفته است (سازمان بهداشت جهانی[۶]، ۲۰۰۷). عوامل خطر برای مشکل سلامت روان عبارتند از: سابقه خانوادگی، شرایط پر استرس زندگی، داشتن بیماری مزمن، سابقه تروما، استفاده از مواد مخدر، بیتوجهی یا سوء استفاده در کودکی و فقدان حمایت اجتماعی میباشد.
اهمیت سلامت روان به دلیل ارتباط تنگاتنگ آن با سلامت جسمانی میباشد. سلامت روان نقش مهمی در توانایی افراد برای حفظ سلامت جسمی بازی میکند. بیماریهای روانی از قبیل افسردگی و اضطراب در توانایی افراد برای مشارکت در رفتارهای ارتقا دهندهی سلامتی تاثیر گذار است. به نوبه خود، مشکلات سلامت جسمی مانند بیماریهای مزمن میتواند تاثیر جدی بر سلامت روان و کاهش توانایی افراد برای شرکت در درمان و بهبودی داشته باشد (لاندو[۷]، ۲۰۰۶).
متخصصان و پژوهشگران به دنبال یافتن عواملی هستند که میتواند بر روی سلامت روان بیماران سرطانی تاثیرگذار باشد. در این میان راهبردهای مقابله دینی[۸]، رضایت زناشویی[۹] و خودکارآمدی[۱۰] از جملهی عوامل تاثیر گذار بر سلامت روان بیماران سرطانی میباشد که نیاز به بررسیهای بیشتر در این زمینه احساس میشود.
اثرات روانی ناشی از تشخیص سرطان و اثرات جسمی ناشی از درمانهای آن توام با بسیاری از عوارض جانبی هستند و با توجه به تغییرات، گاه اعتماد به نفس و ایمان مذهبی به مخاطره میافتد. ارتباطات فردی به دلیل عدم اطمینان به آینده مختل میشود. مکانیزمهای سازگاری قبلی ناکافی به نظر میرسد و بستری شدن در بیمارستان ممکن است احساس تنهایی را به فرد القا کند و در یک کلام میتوان گفت بحران معنوی در فرد پدیدار میشود (های فیلد[۱۱]، ۱۹۹۲).
باید توجه داشت که بیماریهای مزمن از جمله سرطان میتواند اثرات مخربی به همراه داشته باشند و رضایت زوجین را تحت تاثیر قرار دهند. رضایت مندی زناشویی مهمترین مولفه ازدواج است. به نظر میرسد سلامت روان به عنوان مولفهای از ویژگیهای فردی، با رضایتمندی زناشویی ارتباط دارد(شاهی و همکاران،۱۳۹۰).
ادراک خودکارآمدی نیز یک ساز و کار شناختی است که توانایی کنترل موارد ترسناک را در شخص ایجاد میکند و او را قادر به رویارویی با مشکلات میسازد. درک توانایی باعث میشود که شخص رفتارهایی را از خود دور کند. افرادی که دارای احساس خودکارآمدی مشخص، تعریف شده، هماهنگ و تقریبا با ثبات هستند از سلامت روانشناختی بیشتری برخوردارند. این افراد به دیدگاهی روشن در مورد خود رسیدهاند و کمتر تحت تاثیر وقایع روزانه و ارزیابیهای این وقایع قرار میگیرند (بندورا،۱۹۹۷).
بنابراین پژوهش حاضر درصدد بررسی این مسئله است که راهبردهای مقابله دینی، رضایت زناشویی و خودکارآمدی چه نقشی در سلامت روان این بیماران دارد.
۱-۳-ضرورت و اهمیت پژوهش
درمان و تشخیص سرطان با فشارهای روانی زیادی همراه است و اغلب بیماران استرس پس از سانحه را تجربه میکنند (بنی[۱۲] و همکاران، ۲۰۰۹). افسردگی و اضطراب در این بیماران به دلایل گوناگون ایجاد میشود که عبارتاند از: واکنش فرد به تشخیص، عوارض درمان، طولانی بودن مدت درمان، بستری شدنهای مکرر و از هم گسیختگی زندگی خانوادگی فرد (جادن[۱۳] و همکاران ۲۰۱۰). خلاصه شواهد نشان میدهد که متغیرهای روانی در مدت تشخیص و درمان بیماری سرطان بر ابعاد مختلف زندگی فرد بیمار تاثیر میگذارد (ویتک[۱۴] و همکاران، ۲۰۰۸).
از آنجایی که تشخیص این بیماری و عوارض ناشی از شیمی درمانی میتواند بر سلامت روان بیمار و تمام ابعاد زندگی فرد مبتلا و در نتیجه پذیرش و ادامه درمان او تاثیر بگذارد و نیز با توجه به افزایش شیوع سرطان و با در نظر گرفتن اینکه در جامعه ما به سلامت روان بیماران مبتلا به سرطان تحت شیمی درمانی و عوامل مرتبط با آن کمتر پرداخته شده است، اهمیت و ضرورت این پژوهش از آن رو است که در شرایط بحرانی مانند ابتلا به سرطان، عوامل مختلفی مانند راهبردهای مقابله دینی که هم به عنوان منبع حمایت عاطفی و هم وسیلهای برای تفسیر مثبت حوادث زندگی هستند، رضایت زناشویی به عنوان یک متغیر میان فردی مهم و حمایتی و نقش انکارناپذیر آن در آرامش روانی افراد و همچنین خودکارآمدی به دلیل اهمیت این سازه و اینکه قضاوتهای ناکارآمد فرد در یک موقعیت، بیشتر از کیفیت و ویژگیهای خود موقعیت فشارزا بر فرد تاثیر میگذارد، میتوانند بر سلامت روان این بیماران تاثیر بسیار مهمی داشته باشند.
۱-۴-اهداف پژوهش
۱-۴-۱- هدف کلی
بررسی پیشبینی سلامت روان بیماران سرطانی تحت شیمی درمانی بر اساس راهبردهای مقابله دینی، رضایت زناشویی و خودکارآمدی.
۱-۴-۲- اهداف فرعی

دانلود متن کامل این پایان نامه در سایت abisho.ir

  1. بررسی پیشبینی سلامت روان در بیماران سرطانی تحت شیمی درمانی بر مبنای راهبردهای مقابله دینی
  2. بررسی پیشبینی سلامت روان در بیماران سرطانی تحت شیمی درمانی بر مبنای رضایت زناشویی
Copyright © All rights reserved. | Newsphere by AF themes.