ویژگیهای روشهای تأمین مالی

استقراض وانتشارسهام ممتازیاعادی دارای یک ویژگی مشترک می باشندیعنی منابع تأمین وجه ،خارج ازواحدانتفاعی وعملیات آن قراردارنددرحالی که سودانباشته معرف یک منبع داخلی تأمین مالی است، مادام که مدیریت واحدانتفاعی بتوانداشخاص رابرای سرمایه گذاری درواحدانتفاعی یااعطای اعتبارووام به آن متقاعدکند،ازلحاظ تأمین وجوه ازمنابع خارجی محدودیتی وجودنخواهدداشت اماسودانباشته،یک منبع داخلی واحدانتفاعی است ومنبع آن به سودهای سنواتی تحصیل شده توسط واحدانتفاعی پس ازکسرسودهای توزیع شده محدودمی شود.

تأمین مالی ازطریق انتشارسهام عادی واستفاده ازسودانباشته نیزازیک لحاظ ویژگی مشترک دارندزیرا هردو معرف وجوه اعطایی توسط صاحبان واحدانتفاعی (درمقایسه بااعطاکننده،اعتبارووام وسهامداران ممتاز)می باشد.تحقیقات انجام شده درموردروشهای تأمین مالی واحدانتفاعی بزرگ درکشورهای صنعتی نشان می دهدکه دردرجه اول،منبع اصلی تامین مالی سودانباشته است دردرجه دوم وپس ازسودانباشته، استقراض منبع عمده وجوه موردنیازواحدهای انتفاعی محسوب می شود.اگرچه سهام عادی وسهام ممتاز درمقایسه بادومنبع اول،وجوه کمتری راتأمین می کنندامااین دو منبع ازدیدگاه واحدانتفاعی دریک دوره معین حائزاهمیت است.(شباهنگ،1384)

2-2-4عوامل موثردرتامین نوع وجوه

معیارهاوعواملی وجوددارندکه تعیین می نمایندوجوه موردنیازرا ازچه طریقی می توان بدست آوردواین عوامل باتوجه به وضعیت موسسه مشخص می نمایدکه ازچه نوع وجوهی استفاده گردد.وباتوجه به شرایط اقتصادی وضعیت صنعت وشرکت به هرکدام ازعوامل موثردرتعیین نوع وجوه وزنی داده می شودواین عوامل آزادی مدیریت رابرای انتخاب ترکیبی ازبدهی وسهام محدود می نمایدبه فرض اگر مدیربخواهدوام بیشتری بگیردولی عرضه کنندگان منابع ممکن است به این نتیجه برسندکه این کار(دادن وام) ریسک بیشتری برای آنهادربردارد،درنتیجه برنامه های مدیریت براساس این عوامل محدودمی شود وبایدسعی کردکه بین خواسته های مدیریت وشرایط وضع شده به وسیله عرضه کنندگان منابع مصالحه ای ایجادنمود،عوامل ومعیارهای موثردرتعیین نوع وجوه عبارتنداز:

2-2-4-1تناسب

این عامل اشاره می کندبه این که وجوه بدست آمده باید باماهیت ونوع دارایی بکارگرفته شده به وسیله آن، تناسب داشته باشدیعنی بایستی برای افزایش سرمایه دردارایی های ثابت ازسهام وبدهی های بلندمدت استفاده نمود.

به عنوان یک قاعده کلی تأمین مالی برای دارایی های جاری پایدار ودارایی های ثابت همانندبدهی بلندمدت وسهام انجام می گیرد،دلیل تأمین مالی دارایی های پایدار باوجوه پایدار این است که این نوع جریانات نقدی ازاین دارایی هابدست می آیندکه می توانیم ازآن دربهبودیک دارایی ثابت سرمایه گذاری کنیم.

2-2-4-2درآمد

یکی ازاهداف مدیریت دربرنامه ریزی مالی بااستفاده ازانواع وجوه این است که درآمدسهامداران عادی راافزایش دهد.بوسیله استفاده ازاهرم مالی می توانیم بفهمیم استفاده ازآن وجوه مساعدبوده یاخیر.بوسیله مقایسه درآمدهرسهم درسطوح مختلف درآمدی درمواقعی که درصدمتفاوتی ازبدهی سهام رامورداستفاده قرار می دهیم،دربارۀ نوع وجوه واینکه آیادرآمدهرسهم راافزایش می دهندقضاوت می نماییم.

2-2-4-3ریسک

سهامداران عادی آخرین گروهی هستندکه حق مشارکت درسودودارایی های شرکت (درموقع ورشکستگی) دارند.لذاوقتی یک شرکت ورشکست شدآنهااولین کسانی هستندکه احساس خطرمی نمایندزیراابتدابایدسهم طلبکاران وسهامداران ممتازپرداخت گرددوآن چه باقی می ماندبین سهامداران عادی تقسیم می گردد.این حقیقت که سهامداران هنگام انحلال شرکت آخرین گروهی هستندکه ازدارایی های موسسه سهم می برندمتضمن مفهوم مشارکت سهامداران درریسک شرکت می باشد.

بنابراین مدیریت بایستی درتأمین وجه موردنیازبه گونه ای عمل کندکه بتواندریسک های شرکت را در سطحی قابل کنترل نگه دارد،سودآوری ودرنتیجه ارزش بازار هرشرکتی تاحدزیادی درگروقدرت و توانایی آن شرکت درباقی ماندن درمیدان رقابت است وتوانایی شرکت دربهره برداری ازفرصت های سودآور درگرو شیوه ای است که شرکت می تواندازتخصص هاومهارتهاوآگاهی های نیروهای متخصص خودبهره جوید.

قبول یاپذیرش ریسک های سنگین(که باعث کاهش دوام امتیازات شرکت خواهدشد) می تواندبرروابط گروههای ذینفع درشرکت آثارمعکوس داشته باشدودرنتیجه دارایی هایی که حاصل فعالیت شرکت بوده است به مخاطره افتدبه دنبال افزایش ریسک کل شرکت جریانات نقدی عملیاتی به خاطره کاهش فروش ویاافزایش هزینه های عملیاتی کاهش خواهدیافت.

بنابراین اگروضع به گونه ای باشدکه یکی ازاجزای تشکیل دهندۀ ریسک افزایش یابدمدیریت سعی خواهدکردتازمانی که هزینۀ رهایی ازریسک بیش ازحدنیست آن راازبین برده،یاآن رابه شخص دیگری منتقل نماید.پس می توان گفت که مدیریت بایستی باتوجه به ریسکی که هرکدام وجه دربرخواهدداشت ازآن برای تأمین مالی استفاده نماید.

2-2-4-4کنترل

کنترل شرکت نیزموردعلاقه وتوجه سهامداران می باشد،چنانچه اکثریت سهام یک مؤسسه درحال حاضردرتملک تعداداندکی ازسهامداران باشدکه واحدمزبور راکنترل نمایندحفظ کنترل درتصمیم گیری های مرتبط باانتخاب بین روش های مختلف تأمین مالی وهریک از روش ها برآن موردتوجه خاص قرارخواهدگرفت،اماشرکت های بزرگ که سهامداران متعددی دارند،معمولاً عامل کنترل تأثیرچندانی برتصمیمات مالی نخواهدداشت.(شباهنگ،1372)بنابراین می توان گفت اگرحفظ کنترل برای سهامداران عادی موضوع مهمی باشدآنهاترجیح می دهندکه قسمت عمده منابع مالی موردنیاز شرکت راازطریق وام باانتشارسهام ممتازبدست آورندزیرااین گروه ها دارای نقش بسیارکمی به جزء درموارداستثنایی که درکنترل شرکت دارند.البته استفاده زیادازوام درتامین مالی این احتمال راافزایش می دهدکه شرکت درسال آتی بتواند اصل وفرع وام رابازپرداخت نماید،لذا احتمال توقیف دارایی هااز طرف طلبکاران افزایش پیدامی کندوریسک ورشکستگی شرکت افزایش پیدامی کندوبه این ترتیب برای کاهش این ریسک شرکت بوسیلۀ انتشارسهام عادی برای تامین وجوه موردنیاز خودکنترل راکاهش می دهد.

2-2-4-5قابلیت انعطاف

به تاثیرتصمیمات جاری تامین مالی مختلف دردوره های آتی اشاره دارد.استفاده ازیک روش تأمین مالی مشخص درزمان حاضرممکن است روش های تامین مالی قابل استفاده درزمان های آینده رامحدود کند.مثلاً استفاده ازیک فقره تسهیلات مالی درحال حاضرمی تواندمحدودیت هایی راازلحاظ استقراض مجدددرآینده برای شرکت تحمیل وآن راناگزیرکندتابه منظورتأمین وجوه موردنیاز،روش ارزان وسهام عادی رامورداستفاده قراردهدبه این ترتیب چنانچه واحدانتفاعی درسال آینده تأمین مالی ازمنابع خارجی راانتظار داشته باشدتصمیم مربوط درحال حاضروانتشارسهام درسال آینده ازیک سووانتشارسهام درحال حاضرواستقراض درآینده ازسوی دیگرخواهدبود،شرکت هاعلاوه برنیازمندی های پولی،برای تأمین مالی پروژه های سرمایه ای موردانتظار،به دراختیارداشتن منابع احتیاطی تامین مالی وظرفیت استقراض نیزاهمیت می دهندتابتوانندبه موقع ازمزایای فرصت های غیرمنتظره بهره مندشوندیادرمقابل زیان های غیرمترقبه پایداری کنند.

2-2-4-6زمانبندی

زمانبندی نیزیکی ازعوامل بسیارمهم وبااهمیت درتحلیل روش های تأمین مالی محسوب می شوداهمیت عامل مزبوربه نوسانات بازار سهام واوراق قرضه بستگی داردوهرچه این نوسانات شدیدترباشداهمیت عامل زمانبندی نیز بیشترخواهدبود.نکته قابل توجه این است که وضعیت بازارسرمایه،عامل مهمی درانتخاب نوع روش تأمین مالی می باشدبه فرض اگرببینیم که درآینده حالت تورم وجودداردبهتراست برای تأمین وجوه موردنیازازمنابع بلندمدت بخصوص وام (اوراق قرضه) استفاده گردد.درموقع رکودبهتراست ازمنابع کوتاه مدت استفاده گردد.(اریچ وهلتون[1]،2005)

[1] . Erich& Heltern