پیمایش فروشگاه اینترنتی جزو مهمترین عناصر موجود در سایت­ها و وبلاگ­ها هستند و برای اینکه کاربران بتوانند از سایت یا وبلاگ بخوبی استفاده کنند باید یک منوی پیمایش خوب داشته باشد. در اکثر موارد بهترین نوع منوی پیمایش، منویی پیمایش ساده است که تمام عناصر موجود در آن نمایان باشند ولی اینکار همیشه ممکن نیست. در صورتی که سایت یا وبلاگ دارای بخش­های متنوع باشد و یا منوها دارای زیر منوی زیادی باشند و جای کافی برای نمایش آنها وجود نداشته باشد، یکی از گزینه­های پیش رو، استفاده از منوهای بازشو یا آبشاری[1] است. منوهای بازشو یا آبشاری به گونه­ای هستند که کاربر با کلیک و یا قرار دادن نمایشگر ماوس بر روی آیتم های منو می­تواند به سایر عناصر موجود در زیر منو دسترسی پیدا کند. این نوع منو یکی از جلوه هایی است که محبوبیت زیادی بین طراحان وب دارد نوع پیشرفته­تر این منوها با جاوا اسکریپت یا جی کئوری[2] نیز وجود دارد که البته یک قاعده نانوشته در وب می­گوید هر چه قدر ظرافت و جلوه های ویژه کار افزایش یابد، به همان نسبت از سازگاری کم می شود. از نقاط قوت این منو سازگاری با زبان فارسی و نمایش یکسان در مرورگرهای مختلف و در عین حال سبک و کم حجم بودن آن است. پیمایش وب­سایت می­تواند از یک صفحه تک ریشه[3] (صفحه ورود) و یا صفحات ریشه­های متعدد (آدرس صفحه مستقیم) شروع شود. به طور مشابه، صفحه مقصد[4] همچنین می تواند یک صفحه یا گروهی از صفحات باشد. اهداف پیمایش ممکن است شامل به حداقل رساندن زمان یافتن اطلاعات، به حداکثر رساندن کیفیت اطلاعات (کامل و ربط) و به حداقل رساندن طول مسیر باشد (بنجامین و ین[5]، 2010: 16).

در محیط فروشگاه­های فیزیکی، بازاریابان از علائم مستقیمی و طرح فیزیکی فروشگاه به عنوان نشانه­ای برای کمک به مصرف­کنندگان درپیمایش فروشگاه استفاده می­کنند (بیکر و همکاران[6]، 1994). در وب سایت­ها، بازاریابان از متن و آیکون ها به عنوان علائمی برای پیمایش مصرف کننده استفاده می­کنند (هافمن و نواک[7]، 1996). انواع بسیاری از علائم پیایش از زمان آغاز استفاده از وب استفاده شده است. این علائم پیایش به مصرف­کنندگان سطح کنترل بر پیمایش وب سایت­های مختلف ارائه می­کند. نوار پیمایش اساسأ به عنوان نشانه­ای برای راهنمایی مصرف کننده، بسیار شبیه به علائم محیط­های فروشگاه سنتی عمل می کند. با استفاده نوار پیمایش، بازاریاب صفحات بخشهای مهمی راکه می خواهد مصرف کننده آن را مشاهده کند، تعیین می کند، مانند اطلاعات مربوط به محصول، اطلاعات حمل و نقل و غیره. بنابراین، بازاریاب کنترل قابل توجهی بر صفحاتی که توسط مصرف کننده مشاهده و دنبال می­شود، دارد. همچنین، استفاده از نوارهای پیمایش به مصرف کننده کنترل بیشتری را بر سایت می دهد و مصرف کننده قادر است تا دسته از اطلاعات انتخاب کند و مروگری را شروع کند، به راحتی می­تواند دسته اطلاعاتی را تغییر دهد (دایلی[8]، 2004: 797).

از لحاظ بازاریابی وب­سایت، هرچه برای مصرف­کننده پیداکردن آنچه که در وب سایت به دنبالش است، سخت­تر باشد، احتمال بیشتری وجود دارد که مصرف کننده از وب سایت­های دیگر استفاده کند. محصولات و یا خدمات ارائه شده در وب­سایت باید به وضوح توسط واژگان کلیدی، عبارات و یا تصاویر در وب­سایت نمایش داده شود. مشتری بالقوه براحتی می­تواند به وب­سایت هایی که ساختار بزرگی دارند دسترسی پیدا کرده و در مورد انجام معامله مانند خرید یک محصول یا خدمات، اطلاعات جمع آوری و مقایسه کنند (هریج و مارس[9]، 2004). از این رو، به منظور جذب و حفظ مشتریان از طریق اینترنت، یک وب سایت نیاز دارد تا وب سایت خود را تا حد امکان ساده و جذاب کند در غیر این صورت مشتریان بالقوه ممکن است به سادگی به وب سایت دیگر بروند (ام جی و دی[10]، 2006: 78).

 

2-1-7) وبگردی منفعت گرایانه و لذت جویانه

در دسترس بودن اطلاعات بیشمار، بروز بودن اطلاعات و هزینه کم جستجو ، نحوه جستجو اطلاعات را تغییر داده است و کاربران اینترنت، جستجوی اینترنتی اطلاعات را ترجیح می دهند. در تحقیقات بازاریابی و رفتار مصرف­کننده، تصمیمات خرید و الگوهای رفتاری مختلفی برای انعکاس ابعاد منفعت­گرایانه و لذت­جویانه وبگردی نشان داده شده­اند. برای مثال، خرید­کردن می­تواند از دیدگاه سرگرمی و کاربردی مشاهده شود (ووس و همکاران، 2003: 315).  محیط­های آنلاین را می­توان بر مبنای ویژگی­های منفعت­گرایانه و لذت­گرایانه­شان طبقه بندی کرد و همچنین وب­سایتها را می­توان بر اساس لذتی که برای کاربر ایجاد می­کنند، دسته بندی کرد که هم مزایای منفعت­گرایانه و لذت­گرایانه دارند. برای مثال جستجوی اطلاعات و مقایسه آنها به عنوان  ویژگی های منفعت گرایانه و سرگرمی­های موجود در وب سایت مثل ویدئو­ها و بازی­ها به عنوان ویژگی­های لذت­جویانه در نظر گرفت (چیلدرز و همکاران،2001: 519) . همچنین رفتارهای وبگردی را می­توان بر اساس رفتار وبگردی با هدف و بدون هدف نیز در نظر گرفت. حس کنجکاوی، علافه به موارد جدید، به کاربران کمک می­کند تا اهداف جستجوی اطلاعاتی را مشخص کرده و این امر منجر به جستجوی مستقیم اطلاعات می­شود. به عبارت دیگر،حس کنجکاوی، ابتدا باعث وبگردی لذت جویانه و سپس باعث پیدا کردن اطلاعات خاص در مورد موضوع مورد نظر(وبگردی منفعت­گرایانه) می­شود (چونگ و همکاران، 2008: 237) .

[1] Drop down menu

[2] jQuery

[3] Root page

[4] destination page

[5] Benjamin P.-C. Yen a,⁎, Y.-W. Wan

[6] Baker et al

[7] Hoffman and Novak

[8] Dailey, Lynn

[9] Harridge-March

[10] M.J. Taylor and D. England