منابع استرس شغلی:پایان نامه ارتباط اصول ارگونومی و استرس در شرکت گاز

دانلود پایان نامه

 منابع استرس شغلی:

در خصوص عوامل موثر بر استرس شغلی می توان گفت که استرسورهای سازمانی ، فردی، محیط کار و فیزیولوژیکی از مهم‏ترین‏ پیش‏بینی‏کننده‏های استرس و تحلیل قوای روانی کارکنان‏ به شمارمی‏آید.

همانطور که اشاره شد دربعضی از مواقع کار متاثر از استرسورهای سازمانی همانند عدم تشویقهای مالی ،  عدم رشد شغلی، سیاستهای اجرایی ، تغییر سازمانی، رفتار مدیریت است و گاهی متاثر از استرسورهای محیط کار می باشد، همانند: شرایط کاری، خشونت در محیط کار، عدم حمایت اجتماعی، عدم امنیت کاری، همکار، تغییر و تطابق زیاد و یا استرسورهای فردی از قبیل: عدم شفافیت نقش و شرح وظایف، عدم رضایت شغلی، عدم رضایت از نقش، تبعیض، بوروکراسی و بار کار زیاد . این متغیرها از مهم‏ترین‏ پیش‏بینی‏کننده‏های استرس و تحلیل قوای روانی کارکنان‏ به شمارمی‏آید (ستوده، 1388: 18).

بدیهی است که شرایط بدکار، نه تنها بازده بلکه رضایت، نارضایتی و میزان استرس را تحت تاثیر قرار می دهد. امروزه ثابت شده است که شرایط محیط کار از جمله میزان روشنایی، تکنولوژی، سروصدا، موسیقی، ساعات کار، استراحت، تعطیلی هفتگی، شرایط آب و هوایی، رنگ و طراحی و دکوراسیون محل کار، همه بر عملکرد فرد اثر دارند. (ستوده، 1388: 18).

و در انتها استرسورهای فیزیولوژیکی نیز یکی از مهمترین پیش‏بینی‏کننده‏های استرس شغلی کارکنان‏ به شمارمی‏آید که عبارتند از: تغییر ساعت کار ، سروصدا، نور ، کامپیوتر و خستگی چشم ، سندرم تونل کارپال ، وضعیتهای بدن در حین کار ، درجه حرارت، تهویه هوا، گرد و غبار ، جنسیت. (ستوده، 1388: 18).

طراحی محیط کار نیز یکی از مهم ترین پیش‏بینی‏کننده‏های استرس شغلی کارکنان به شمار می رود.بطوریکه می توان گفت، مشکلات بهره وری ،استرس و رضایت مندی شغلی و ایمنی با طراحی محیط کار در صنایع ارتباط مستقیم دارد. محیط کار مطلوب محیطی است که نه تنها از نظر بهداشتی آسیب رسان  نباشد، بلکه موجب ارتقاء سطح بهداشت و سلامتی کارکنان چه از نظر فیزیکی چه از نظر روانی گردد. طراحی محیط کار مطلوب از طریق بهبود بهره وری و کاهش غیبت از کار، سود اقتصادی سرشاری را به دنبال خواهد داشت. برای طراحی محیط کار مطلوب و مناسب، ابتدا طراح باید به ابعاد فیزیکی افراد یا کارکنان توجه و سعی کند که در طراحی خود حداقل 90 در صد از آنان را در محدوده طراحی قرار دهد. (اشنوی، 1989: 76).

  مداخلات درمانی در زوج درمانی شناختی- رفتاری و تکنیک های درمان شناختی

در این رابطه، اصلی وجود دارد:در مورد حد دسترسی و اعمال نیرو، افراد کوچک تر یا ضعیف ترمورد توجه قرار می گیرند و برای درهای ورود و خروج، فضاهای خالی مورد نیاز و… افراد بزرگ تر هستند که در طراحی مد نظر قرار می گیرند. تغییر طراحی و در نظر گرفتن دستورالعملهای ارگونومی در مرحله ای که طرح هنوز روی کاغذ است بسیار ساده تر از زمانی است که محیط کار ساخته شده و به بهره برداری رسیده است. محیط کار باید برای کار واقعی طراحی شود و شرایط ارگونومیک بهینه با توجه به ساختار تجهیزات تعیین گردد به گونه ای که محیط کار به سادگی برای هر فرد مطلوب وقابل تنظیم باشد. یکی از اهداف عمده در طراحی محیط کار جلب پذیرش استفاده کننده است. بیلی سه عامل مهم وابسته به استفاده کننده را که بر روی ساختار و شکل محیط تاثیر دارد به ترتیب زیر تبیین می کند:

1-حوزه دسترسی و فضای خالی اضافی.

2- موقعیت استفاده کننده با توجه به محل نشانگر (در یک کارخانه، دفتر اداری، ازمایشگاه و …)و یا میدان دید(در یک وسیله نقلیه).

3- وضعیت بدنی کارگر( ایستاده، نشسته) و وسیله حمایت از وزن بدن (صندلی، کرسی). (اشنوی،1989 : 76).

اگر محیط کار به نحو مطلوبی سازماندهی شده و اسایش و راحتی کارگر را فراهم اورده باشد می تواند موجب برانگیختن وی جهت انجام هر چه بهتر وظیفه گردد. عواملی که محیط کار صنعتی را تحت تاثیر قرار میدهند عبارت اند از: انسان،ماشین الات، شغل و فضای کار و همچنین عواملی وجود دارد که طراحی محیط کار را تحت تاثیر قرار می دهند و شامل عوامل اجتماعی، روانی، فیزیکی، فیزیولوژیکی، سازمانی،تکنولوژیک و ارگونومیک می شوند. این عوامل همواره بایستی در طراحی محیط کار مورد توجه قرار گیرند. (اشنوی، 1989: 77).