ساختارهای مالی:”پایان نامه درباره نرخ ارز و سود بانکی”

دانلود پایان نامه

مبانی نظری ساختارهای مالی و رشد اقتصادی

یکی از مسائل مهم در مباحث مالی، به لحاظ نظری، عملی و اجرایی، ساختارهای مالی مناسب برای انجام فعالیت­های سالم و کارآمد مالی است و در این میان، یکی از دغدغه­های موجود میان اقتصاددانان و متخصصان مالی این است که کدام ساختار مالی بهتر می­تواند اقتصاد را در دستیابی به اهداف خویش یاری رساند. [1]

تأثیرگذاری نوع خاصی از ساخت مالی بر رشد اقتصادی، مسئله­ای است که به لحاظ
سیاست­گذاری بسیار مهم است؛ زیرا اگر یک ساخت مالی برای رشد اقتصادی، سودمندتر از یک ساخت مالی دیگر باشد، به ناچار باید آن سیاست اقتصادی مورد توجه قرار گیرد.[2]

در بسیاری از کشورها، شیوۀ تأمین منابع مالی مورد نیاز فعالیت­های اقتصادی، بسته به میزان تأکید متقاضیان سرمایه به روی­آوری به بازار سرمایه یا بانک­ها متفاوت است. گرایش متفاوت به بازارهای سرمایه و پول در تأمین نیازهای مالی تا حد زیادی از تفاوت ساخت نهادهای مالی کشورها سرچشمه می­گیرد[3]. بنابراین، با توجه به اهمیت بازارهای مالی و نقش و کارکرد آن­ها در اقتصاد، نظام مالی دارای ساختار مالی «بانک‌پایه»[4] یا «بازارپایه»[5] می­باشد[6]. [7] در کنار این دو ساختار، نظریات دیگری نیز وجود دارد، که نسبت به دو نظریه اول، معروفیت کمتری دارند که عبارتند از؛ «نظریه ارایه خدمات مالی»[8] و «نظریه مالی و حقوقی». که در ادامه به طور اجمالی به بررسی این ساختار مالی می­پردازیم:

2-6-1)  ساختار مالی بانک­پایه (بانک محور)

در بازارهای مالی دارای ساخت مالی بانک­محور، بازار پول نسبت به بازار سرمایه، نقش عمیق­تری را بازی می‌کند و فعال­تر است و بر نقش مثبت بانک‌ها در رشد و توسعه اقتصادی و نواقص و کاستی‌های نظام بازارپایه تأکید می‌کند. علت آن نیز این است که، در این نوع ساختار مالی، بانک‌ها از نظر قانونی با محدودیت‌هایی مواجه نیستند و می‌توانند در کسب اطلاعات کامل و نیز فرآیندها از صرفه‌جویی‌های به مقیاس استفاده کنند[9]. [10]

  ۶۲ روش اثبات شده برای ایجاد اعتماد به نفس

در حقیقت، سیستم مالی این نوع کشورها بر پایه بخش بانکی می­باشد، هرچند که کشورهای پیشرفته­ای همچون آلمان، ژاپن، فرانسه، سوئیس و نروژ بانک­پایه هستند، اما در اغلب موارد کشورهای کمتر توسعه­یافته و در حال توسعه از نظام مالی بانک­پایه برخوردار می­باشند و تمامی عملکرد اقتصاد، گردش مالی و پذیره‌نویسی اوراق بهادار توسط نظام بانکی انجام می‌شود.[11]

به این مفهوم که شرکت­های تولیدی در کلیه موارد و مراحل، از کمک­های مالی و مشاوره­ای بانک­ها برخوردار می­شوند و تنها برای تأمین مالی، خود را مشتری بانک­ها به حساب نمی­آورند. بنابراین، در سیستم مالی بانک­پایه، بازار پول فعالیت بیشتری دارد. [12]

شرایط یاد شده، در مورد کشورهای در حال توسعه و اقتصادهای در حال گذار، متفاوت­تر می­باشد و حاکی از وابستگی شدیدتر بنگاه­های اقتصادی در این کشورها به نظام بانکی آن­ها می­باشد. در واقع توسعه ناکافی بازارهای سرمایه در این کشورها، سبب شده است تا بیشتر تأمین مالی­ها از طریق نظام بانکی صورت گیرد. بر این اساس، این کشورها دارای یک ساختار مالی مبتنی بر بانک­ها می­باشند و بانک­ها به عنوان تنها منبع تأمین مالی محسوب می­شوند.

2-6-2) ساختار مالی بازارپایه (بازار محور)

در بازارهای مالی دارای ساخت مالی بازارپایه، بازار سرمایه نقش فعال­تر و گسترده­تری نسبت به بازار پول ایفاء می­کند. در این نوع ساخت مالی، بخش قابل ملاحظه­ای از نیازهای مالی شرکت­ها از بازار سرمایه تأمین می­شود[13].

در این سیستم، پس­اندازکنندگان منابع مالی خود را از راه خرید انواع اوراق تجاری کوتاه­مدت یا بلندمدت بخش­های خصوصی و عمومی به واحدهای متقاضی منابع مالی ارایه می­کنند. در واقع در این نوع سیستم مالی، نظام تأمین مالی مبتنی بر روش­های تأمین مالی مستقیم می­باشد. به طور کلی در چنین سیستمی، فعالیت بانک‌های سپرده­پذیر به اعطای وام­های کوتاه­مدت و ارایه خدمات بانکداری تجاری محدود می­شود و بخش قابل ملاحظه­ای از نیازهای مالی شرکت­ها از طریق بازار سرمایه تأمین می­گردد و لذا، بازار سرمایه در مقایسه با سیستم مالی بانک­پایه (بانک­محور) فعالیت وسیع­تر و گسترده­تری دارد. بنابراین، در سیستم مالی بازارپایه، بازار سرمایه نقش مهم­تری ایفا می­نماید. [14]

  کتاب وب اولین فروشگاه اینترنتی کتاب در ایران

[1] – جهت مطالعه بیشتر در این زمینه، ر.ک به ضمیمه

[2] – جهت مطالعه بیشتر در این زمینه، ر.ک به ضمیمه

[3] –  محمود عیسوی، پیشین، ص 57.

[4]– Bank Based Financial Structure

[5]– Market Based

[6]–  برای مقایسه و شناسایی بازارهای بانک‌محور یا بازارمحور، از سه شاخص استفاده می‌نمایند:

الف) مقایسه شاخص اندازه نظام بانکی و بازار سرمایه: این شاخص در جهت بیان بزرگی یا کوچکی هریک از بازارها مورد استفاده قرار می‌گیرد، که در نظام بانکی از «نسبت بدهی‌های نقدی به GDP» و در بازار سرمایه از «نسبت ارزش سهام موجود در بازار سرمایه به GDP» بدست می‌آید. این شاخص نشان‌دهنده عمق مالی بازار مربوطه می‌باشد، که هرچه کوچک‌تر باشد، یعنی آن بازار از عمق مالی کافی برخوردار نیست.

ب) مقایسه شاخص فعالیت نظام بانکی و بازار سرمایه: این شاخص در جهت بیان بزرگی یا کوچکی حجم فعالیت هریک از بازارها مورد استفاده قرار می‌گیرد، که در نظام بانکی از «نسبت مطالبات بانک‌ها از بخش خصوصی به GDP» و در بازار سرمایه، از «نسبت ارزش کل سهام مبادله شده در بازار سرمایه به GDP» بدست می‌آید. این شاخص نشان‌دهنده فعال‌تر بودن بازار مربوطه می‌باشد، که هرچه بزرگ‌تر باشد، یعنی آن بازار، فعال‌تر می‌باشد.

ج) مقایسه شاخص کارآیی نظام بانکی و بازار سرمایه:  این شاخص در جهت بیان کارآ بودن یا نبودن هریک از بازارها مورد استفاده قرار می‌گیرد، که در نظام بانکی از «حاشیه سود خالص بخش بانکی» و در بازار سرمایه از «نسبت سهام مبادله شده به کل سهام موجود در بازار سرمایه» بدست می‌آید. این شاخص در بخش بانکی، هرچه کوچک‌تر باشد، نظام بانکی کارآتر می‌باشد. در حالی‌که در بازار سرمایه، هرچه بزرگ‌تر باشد، بازار سرمایه کارآتر می‌باشد.

  ارتباطات عمومی

[7] – جهت مطالعه بیشتر در این زمینه، ر.ک به ضمیمه

[8]– Financial arrangements.

[9]– Levine, Op, cit.

[10] – جهت مطالعه بیشتر در این زمینه، ر.ک به ضمیمه

[11] – جهت مطالعه بیشتر در این زمینه، ر.ک به ضمیمه

[12] – جهت مطالعه بیشتر در این زمینه، ر.ک به ضمیمه

[13] – شرکت سرمایه­گذاری، پیشین، ص 8.

[14] – جهت مطالعه بیشتر در این زمینه، ر.ک به ضمیمه