آوریل 23, 2021

بررسی علل و انگیزه سرقت در مشهد و ارائه راهکارهای پیشگیرانه۹۲- قسمت ۳۱

1 min read

ضرورت این برنامه ریزی هنگامی که چند نفر به طریق مشارکت جهت ارتکاب سرقت با هم جمع می شوند بیشتر نمایان می شود. به جهت هویدا شدن این متغیر در سرقت های صورت گرفته در جامعه آماری مورد نظر پرسش کلی «آیا برای سرقت نقشه می کشید؟» طرح گردید.
از میان پاسخ گویا ۱۹ درصد بیان داشته که برای سرقت نقشه کشیده و طرح ریزی می نمایند. در مقابل ۷۶ درصد نیز اظهار داشته اند هیچ نقشه ای قبل از ارتکاب نکشیده و به صورت آنی تصمیم به ارتکاب سرقت را اتخاذ نموده اند.
۳-۱-۱-۴- اولین و آخرین سرقت
آن گونه که قبلاً گفته شد حرفه مجرمانه یعنی دوره ای که فرد در یک زمانی وارد وادی بزهکاری شده و سپس با سپری شدن مدتی طولانی و ارتکاب جرم های گونا گون از این وادی بیرون می روند.
نمونه های آماری ما نیز اکثراً دارای حرفه مجرمانه یا حیات مجرمانه هستند چرا که مشخص گردید حدود نیمی از آنها سابقه سرقت و اکثریت نزدیک به همگی آن ها سابقه ارتکاب دیگر جرایم را دارند. بر این اساس می توان همان گونه که برای یک حیات مجرمانه، شامل تمام جرایم ارتکابی از سوی او قائل بود، همچنین می توان یک حیات مجرمانه ویژه سرقت برای هر یک در نظر گرفت که در آن فقط ارتکاب سرقت ها از نظر زمان ارتکاب (در ارتباط با سن سارق)، نوع سرقت، شروع و خاتمه ارتکاب ( اولین سرقت و آخرین سرقت) و نیز سیر ارتکابی از نظر شدت یا ضعف سرقت های ارتکابی را مورد نظر قرار داد. نمودار شماره ۳- ۳۶ اولین و آخرین سرقت ارتکابی توسط نمونه های آماری را نشان می دهد.
نمودار شماره ۳- ۳۶ اولین و آخرین سرقت
آن گونه که داده ها مشخص می نماید سرقت وسایل نقلیه و سرقت از منازل و مراکز تجاری از رشد قابل ملاحظه ای برخوردار است. در واقع سارقین این نوع از سرقت را حدود ۵۰ درصد بیشتر نسبت به سرقت اول خود انجام داده اند. می توان این موضوع را با وجود مراکز اوراق نمودن وسایل نقیله و مالخرهای فراوانی که قطعات یدکی و لوازم دسته دوم را از سارقین می خرند در ارتباط دانست. همچنین سرقت همراه با آزار از رشد ۵۰ درصدی برخوردار بوده است و این به این علت است که سارقین پس از اولین سرقت جری تر شده و بر میزان خشونت در ارتکاب جرایم آن ها افزوده می شود.
۳-۱-۱-۵- چگونگی قرار گرفتن در مسیر سرقت
آمار بدست آمده در این قسمت که ضمن نمودار شماره ۳- ۳۷ نشان داده می شود بیانگر این موضوع است که ۳۰ درصد از پاسخ گویان همراهی با دوستان را عامل قرار گرفتن در مسیر ارتکاب این جرم دانسته اند. همچنین ۲۵ درصد احتیاج و تنگدستی را در این موضوع موثر دانسته اند. در کنار این دو موضوع ورود تصادفی به وادی سرقت ۲۶ درصد قابل ذکر است. میزان موارد دیگر یعنی؛ برخورد با سارقین و سایر موارد طی نمودار یاد شده نشان داده شده است.
نمودار شماره ۳- ۳۷ چگونگی قرار گرفتن در مسیر سرقت
عامل دوستان و همراهی با آنان که بیشترین درصد را به خود اختصاص داده است را می توان بر مبنای نظریه تقلید گابریل تارد و نیز نظریه معاشرت ترجیحی (پیوند افتراقی) ادوین ساترلند تحلیل نمود.
نخستین قانون تارد این بود که مردم به تناسب میزان برخورد نزدیکی که با هم دارند از هم تقــلید می نماید. این قانون به ویژه در جمع دوستان و همسالان به شدت می تواند کاربرد داشته باشد. همچنین نظریه ساترلند نقش دوستان را در ارتکاب جرم تایید می نماید. نظریه ساترلند دارای نکات کلیدی زیر است:

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت zusa.ir مراجعه نمایید.

  • رفتار مجرمانه آموخته می شود.
  • رفتار مجرمانه در میانکنش با اشخاص دیگر در فرآیند ارتباط آموخته می شود.
  • بخش عمده یادگیری رفتار مجرمانه در درون گروه های خودی صورت می گیرد.
  • یادگیری رفتار مجرمانه مواردی از قبیل شگردهای ارتکاب، جهت ویژه انگیزه ها، نگرش ها و رانش ها را در برمی گیرد.
  • شخص بدین خاطر بزهکار می شود که تعریف های مطلوب از نقض قانون بر تعریف های نامطلوب از آن قانون غلبه می یابد. (ولد و برنارد و اسپینس ۱۳۸۰، ۲۵۲)

بنابراین نقش یادگیری جرم از گروه های خودی که دوستان از مهم ترین این گروه هاست بسیار شایان اهمیت است. نکته قابل تأمل ارتباط تنگاتنگ میان عدم کنترل فرد از سوی خانواده (شخصی و اصلی) که در بخش وضعیت خانوادگی مورد بررسی قرار گرفت با فراوانی نقش دوستان در قرار گرفتن سارق در مسیر سرقت و نهایتاً ارتکاب آن است.
۳-۱-۱-۶- سابقه سرقت در خانواده سارق
اگر چه خانواده کوچک ترین واحد اجتماع است اما مهمترین و حساس ترین واحد نیز به شــمار می آید. این واحد اجتماعی اولین محلی است که بر رفتار فرد تاثیر می گذارد. از میان تمام نفوذهای خارجی که گرایش به تقلید را در کودک تحریک می کند، نفوذ کانون خانوادگی زیادتر و قوی تر از همه است. (گسن ۱۳۸۵، ۱۸۳)
نمودار شماره ۳- ۳۸ وضعیت سابقه سرقت در اطرافیان سارق
اهمیت خانواده و نقش تقلید کوچکترها از بزرگترها ما را برآن داشت تا وجود سارق دیگر غیر از سارق مورد آزمودن را در خانواده وی مورد بررسی قرار دهیم. از یکصد مورد سارق پرسش شده ۶ مورد بیان داشته اند که یکی از اعضای خانواده آنها، غیر از خودشان، سارق می باشد. و تمامی این شش مورد عنوان داشته اند سارق مورد نظر برادر بزرگتر آنها می باشد. (نمودار ۳-۳۸)
شاید بتوان این موضوع را با دومین قانون تارد هماهنگ و هم خوان دانست. قانون دوم تارد این است که معمولاً فرودستان از فرادستان تقلید می نمایند.
همچنین ۵۱ درصد سابقه سرقت در دوستان قابل توجه است که در فصل ششم در خصوص آن توضیح داده شده است.
۳-۱-۲- انتخاب زمان، مکان، سوژه
اندیشمندان در شناسایی عوامل بروز تبهکاری دریافته اند که انسان، مکان و زمان سه عنصر اصلی مؤثر در شکل گیری جرم هستند. بنابراین تفاوت در ساختار مکانی، زمانی و رفتاری توزیع نابرابر جرایم در سطح شهر را در پی دارد. بزهکاران در انتخاب محل و زمان جرم کاملاً منطقی و سنجیده عمل می کنند و تنها مکان های خاص را بر می گزینند. برخی فضاهای شهر مستعد و تسهیل کننده بــزهکاری و برخی مانع
بازدارنده آن هستند. (نوربها ۱۳۸۰، ۵)
همچنین تعیین و تحلیلی زمان و مکان سرقت و سوژه های انتخاب شده برای سرقت (بزه دیــده) می تواند در ارائه راه های پیشگیری از ارتکاب سرقت کمک فراوانی به برنامه ریزان این امر نماید.
۳-۱-۲-۱- زمان
پرداختن به زمان ارتکاب به صورت بسیار کلی از جمله ارتکاب در فصول مختلف سال از حوصله این تحقیق خارج است آنچه در این پژوهش مورد پرسش واقع شده است ارتکاب سرقت در شب و روز است به دلیل اختلاف فاحش این دو زمان از نظر روشنایی یا تاریکی و همچنین مراقبت متفاوت مالکان امـوال از دارایی خود در این دو زمان مختـلف، گزینه های پرسـش انجام شده شامل روز، شـب و فرقی نمی کند می باشند.
با این شیوه پرسش انگیزه برخی مجرمین در انتخاب هر یک از این زمان ها به دست می آید. ۲۲ درصد سارقین بیان داشته که دوست دارند در روز سرقت نمایند. ۴۱ درصد دوستدار سرقت در شب هنگام بوده و برای مابقی نفرات یعنی ۲۶ درصد تفاوتی بین روز و شب جهت ارتکاب سرقت نبوده است. نتایج حاصله در نمودار ۳- ۳۹ نشان داده شده است.
نمودار شماره ۳- ۳۹ زمان سرقت از نظر روز یا شب بودن
همچنین با بررسی پرونده دویست نفر از متهمین سرقت در خصوص زمان سرقت از نظر ساعت این نتیجه بدست آمد که ۵۵ درصد سرقت ها در ساعت های ۱۶-۲۰ عصر انجام گردیده است. پس از آن ۴۳ درصد سرقت های در ۸-۱۲ صبح که بیشترین مقدار را نشان می دهد. نتایج در نمودار شماره ۳- ۴۰ نشان داده شده است.
نمودار شماره ۳- ۴۰ زمان سرقت در ساعات مختلف شبانه روز
از نتایج بدست آمده می توان اینگونه تحلیل کرد در زمان اولیه صبح (۱۲-۸) بدلیل اینکه افراد برای رفتن به سر کار منزل خود را ترک می کنند به علت خلوتی بهترین زمان سرقت و بعد ازظهر (ســـاعت ۲۰-۱۶) با توجه به اینکه پایان کار بعضی از مشاغل بخصوص کارگران می باشد (همان طور که در نمودار ۲- ۳۱ قابل ملاحظه بوده و قبلاً توضیح داده شد پس از شغل آزاد شغل کارگری با ۲۳ درصد فراوانی در درجه دوم قرار دارد) و همچنین فعالیتهای تجاری به حداکثر خود می رسد فراوانی سرقت در این زمان ها قابل توجیح باشد.
۳-۱-۲-۲- مکان
بررسی مکان ارتکاب سرقت به ویژه در شهرهای برزگ اهمیت فراوانی دارد. به جهت گستردگی فضای شهری و تراکم بالای جمعیت بسیاری از سرقت ها کشف نشده و چنانچه کشف شود سارق آن ناشناس باقی می ماند.
امروز جرم شناسان توجه ویژه ای به مکان ارتکاب جرم نموده اند تا جایی که گروهی با تکیه بر این عامل قائل به نظریه طراحی محیطی برای مقابله با جرم می باشند.

Copyright © All rights reserved. | Newsphere by AF themes.