آوریل 18, 2021

بررسی علل و انگیزه سرقت در مشهد و ارائه راهکارهای پیشگیرانه۹۲- قسمت ۲۸

1 min read

نمودار ۲-۲۰ موقعیت منزل از نظر محل قرار گرفتن
همچنین بیشتر افراد (۴۵ درصد) به ترتیب فراوانی در منطق شهرک شهید رجایی، خواجه ربیع، شهرک شهید باهنر و بلوار توس ساکن بوده اند. که منطقه غیر برخوردار شهری محسوب می شوند.
هر فرد دارای یک محیط شخصی است که از آن تاثیر می پذیرد. چگونگی محیط فیزیکی شخصی از نظر
ثابت یا موقت بودن می تواند دارای تاثیرات متفاوت در شخص بوده و تشکیل دهنده شخصیت وی به گونه ای باشد که به جرم گرایش داشته باشد. هر چه فضای محل سکونت نسبت به تعداد افراد ساکن آن کمتر باشد به علت خستگی افراد خانواده و سر صدای زیاد، محیط خانواده متشنج و افراد خانواده مخصوصاً اطفال و جوانان به کوچه پناه می برند. (دانش ۱۳۶۸، ۲۳۵)
بدیهی است که مسکن انسان به واسطه حضور مستمر و طولانی در این فضا که خود متاثر از محیط پیرامون است، نقش اول را در واکنش های فردی و اجتماعی ایفا خواهد کرد.
در منازل استیجاری که عموماً به جهت کمی درآمد و نداشتن خانه شخصی مورد انتخاب خـانواده می باشد بسیاری از مولف ها هم چون فضای وسیع و مناسب، موقعیت مناسب محلی، وضعیت همسایه ها و فضای سبز چندان مورد توجه نبوده می تواند در تعادل روحی و روانی و ایجاد شخصیت افراد تاثیر منفی داشته باشد. در مقابل مولف های مذکور در منازل شخصی لحاظ شده و باعث پرورش شخصیتی سازگار با محیط اجتماعی و فارغ از گرایش به بزهکاری می گردد. چگونگی محل سکونت نمونه های آماری در نمودار شماره ۲-۲۱ نشان داده می شود.
نمودار ۲-۲۱ وضعیت محل سکونت
همان گونه که آمار به دست آمده نشان می دهد(نمودارهای ۲-۲۰ و ۲-۲۱) اکثریت افراد مورد آزمون از جنبه محل سکونت دارای ضعف ها یا مشکلاتی بوده اند. حدود نیمی از آنها (۴۳ %) فاقد منزل شخصی بوده و ۳۴ درصد در منطقه شهری ضعیف زندگی می کنند منزل اجاره ای باعث تغییر مکان انتخاب شده از سوی خانواده فرد شده و به تبع آن فرد را در موقعیت های جدید و ناشناخته قرار می دهد. این تغییر اغلب سالیانه، باعث عدم ثبات شخصیت اجتماعی فرد شده تنوع دوستان و هم محلی ها احتمال درگیر بودن تعداد زیادتری از آنها را در حرفه های مجرمانه در پی دارد.
۲-۱-۲- نقش اعتقادات مذهبی، دوستان و رسانه
در این قسمت نقش و میزان تاثیر اعتقادات مذهبی، دوستان و رسانه که از عوامل تاثیر گذار محیط اجتماعی است در مورد نمونه آماری مورد بررسی قرار می گیرد.
۲-۱-۲-۱- مذهب
یکی از مسائلی که در بروز انواع جرایم و معضلات اجتماعی نقش جدی دارد کمرنگ شدن جایگاه دین و مذهب در برخی خانواده ها و بخصوص افراد مستعد جرم است.
همه مذاهب و ادیان الهی، انسانها را به درستی، راستی و فلاح و رستگاری دنیوی و اخروی فرا خوانده اند. به تعبیری شاید بتوان گفت که علت انتخاب پیامبران الهی و انزال وحی و نیز دستورات دینی، نجات انسانها از رذایل اخلاقی و منع آنها از کارهای زشت و نامناسب و تشویق مردم به ایمان و نیکوکاری بوده است. تحقیقات انجام شده در جوامع مذهبی نیز این مطلب را ثابت کرده است که در ایام خاص نظیر ماه مبارک رمضان و… میزان جرم و جنایات کاهش قابل توجهی دارد که این امر گویای نظریه فوق است.
اهمیت فراوان مذهب در ساخت شخصیت بهنجار و سازگار با اجتماع و قوانین آن به ویژه با توجه به اینکه ایران جزء کشورهای مسلمان محسوب و مذهب متعالی شعیه به عنوان مذهب رسمی کشور می باشد و مردم این سرزمین سال هاست که در سایه سار دین مبین اسلام در کنار هم زندگی کرده اند لذا پرداختن به این موضوع و نقش غیرقابل انکار مذهب و تعالیم آن در تضمین رعایت اصول وجدانی و بالطبع رعایت قوانین ما را بر آن داشت تا این جنبه مهم نیز در مجرمین مورد پژوهش به آزمون کشید شود.
ما این موضوع را در سه سوال مطرح نموده ایم یک سوال کلی که آیا شما انسان معتقدی هستید؟ و دو سوال فرعی دیگر که به جزئیات بیشتری در این باب می پردازد در پاسخ مذکور ۹۶ درصد پاسخ گویان به وجود اعتقادات مذهبی در خودشان اذعان نموده اند. در مقابل ۴ درصد هم پاسخ منفی به این پرسش دادند. باید متذکر شویم که از کلمه معتقد در فرهنگ کشور ما اعتقاد مذهبی متبادر می شود و نکته تامل بر انگیز عدم اعتقاد قریب به یک بیست و چهارم این افراد به مذهب و دین است که خود نشان دهنده مانعیت قوی مذهب در بازدارندگی از جرم است که این بازدارندگی در این افراد وجود ندارد.
در پرسش بعدی ۳۶ درصد از پاسخ گویان قائل به انجام مرتب و مداوم فرائض دینی و مذهبی از قبیل عبادات و رعایت حلال و حرام شده اند و در مقابل ۶۴ درصد بیان نمود اند تا حدودی فرائض دینی را به انجام می رسانند.
در کنار این پرسش که بیان کننده وضعیت و درجه مذهب در میان پرسش شوندگان است این پرسش
که «آیا تاکنون مشروب خورده اید؟» نه به جهت این که ممکن است خود مشروب به جهت تاثیر آن بر انسان عامل مهمی برای ارتکاب به جرم باشد – آن گونه که در کشورهای غیر مسلمان به دلیل رواج استفاده از آن همیشه یکی از مهمترین عوامل ارتکاب برخی جرائم همراه با خشونت همانند ایراد ضرب و جرح و قتل می باشد – بلکه از این جهت که پرسش شوندگان مورد آزمون قرار گیرند که آیا به عنوان یک فرد مسلمان یکی از مهمترین محرمات را در دین خود مرتکب می شوند یا خیر؟ در بین پرسش ها طراحی شده است.
بیان این نکته ضروری است که این پرسش قبل از سوال در مورد اعتقادت و انجام فرائض دینی مورد پرسش قرار گرفته است زیرا چنانچه پس از این پرسش ها قرار می گرفت ممکن بود بسیاری از این افراد در این خصوص متوسل به دروغ شده و واقعیت را پنهان نمایند. نتیجه این پرسش بیان می کند که ۶۱ درصد افراد مورد آزمون حداقل یک بار مشروب مصرف نموده و ۳۹ درصد از آن ها تاکنون مشروب نخورده اند. آمار به دست آمده از این پرسش به عدم عمق لازم اعتقادات مذهبی در میان این افراد که به شدت از بازدارندگی آن در ارتکاب جرم می کاهد صحه می گذارد. گویی این که اگر این افراد اعتقادات محکم و پایداری می داشتند هیچ گاه در این ورطه نمی افتادند و آن درصد کمی هم که قائل به انجام فرائض شده اند یا دچار مانور خود تبلیغی شده اند یا هرگز نقش مذهب را در زندگی خود پیدا ننموده اند. وضعیت اعتقادی و میزان مصرف مشروب در سارقین در نمودار ۲- ۲۲ نشان داده شده است.
نمودار ۲-۲۲ وضعیت اعتقادی و میزان مصرف مشروب در سارقین
۲-۱-۲-۲- دوستان
اصولاً دوستان و نقش آنان در تأثیرگذاری بر شخصیت افراد و انحراف یا هدایت آنان بسیار چشمگیر است. یکی از عوامل سرقت را می توان دوستان کج رو و منحرفی دانست که دارای اختلالات رفتاری بوده و دیگر دوستان را مورد تاثیر خود قرار می دهند. تاثیر خصوصیات رفتاری افرادی که با هم دوست هستند متقابل است و افرادی شخصیت ضعیف تر و تلقین پذیر مغلوب رفتارهای غالب دوستان خود می گردند. بنابراین چنانچه رفتارهای غالب، نابهنجار باشد، فرد به سمت و سوی نابهنجاری کشیده می شود.
در خانواده های می بینیم که جوانان و یا نوجوانان آنان توسط دوستانی که دارای اختلالات رفتاری بوده اند به انحراف کشیده شده اند در حالی که خانواده نسبت به آن نابهنجارها پاک و منزه بوده است. در مورد سرقت، دوستان سارق و معتاد یکی از ارکان اصلی سوق یافتن جوانان و نوجوانان به سمت سرقت است.
در برخی از خانواده ها، والدین چندان در فکر مراقبت از فرزندان خود نیستند و به حال خود رها می شوند و دیگر مراقبتی از افرادی که با فرزنداشان معاشرت می کنند، به عمل نمی آورند. این رهایی ممکن است موجب تماس مستمر آنان با اشخاص بیگانه و ناباب شود. این در حالی است که همسالان و معاشران نوجوانان و جوانان از عوامل موثر در یادگیری و تلقین آنان هستند و خود بزهکاران جوان عمدتاً دوستان ناباب را از عوامل مؤثر بر گرایش به بزه کاری معرفی می کنند. قبول این واقعیت، توجه بیشتر والدین را در کنترل و نظارت معاشران نوجوانان و جوانان می طلبد.
به دلیل آنکه در دوره بلوغ، نوجوانان به طور طبیعی از اتکای خود به خانواده کاسته و درصدد پیدا کردن تکیه‏گاه‏های دیگری هستند که مهم‏ترین آن، گروه‏های همسالان می‏باشد، از این‏رو، نظارت و کنترل غیرمستقیم و نامحسوس بر نوجوانان باید در دوره بلوغ بیشتر از هر زمان دیگری باشد.
یک جوان اغلب تحت تأثیر اعمال، رفتار و افکار دوستان خود قرار دارد، به گونه‏ای که خواسته‏های آنان را بسیار زود می‏پذیرد و بدون مقاومت به توقعات آنان پاسخ می‏دهد. در همین دوستی‏ها و معاشرت‏های نادرست با دوستان ناباب است که نوجوان یا جوان برای اولین بار به خواهش دوست خود در انجام بزه، جواب مثبت می‏دهد.
سـاترلند در نظریه انـتقال فرهـنگی کج‏روی، بر این نکته مـهم تأکـید می‏کند که رفتار انحرافی، همانند سایر رفتارهای اجتماعی، از طریق معاشرت با دیگران، یعنی منحرفان و دوستان ناباب آموخته می‏شود. افــــــراد در ارتباط با دوستان ناباب و هنجارشکن، به ســـــــمت و سوی ناهمنوایی سوق داده
می‏شوند[۳۵].
ما دوستان سارقین را از طریق سه سوال مورد سنجش قرار دادیم از نظر میزان ایمان یا بی ایمانی و گمراه بودن که ۳۷ درصد بیان نمودن دارای دوستان بی ایمان و گمراه هستند و ۴۳ درصد بیان نمودن که هم نوع دوست (یعنی هم با ایمان و هم بی ایمان) دارند. این مطلب در نمودار ۲- ۲۳ بیان شده است.
نمودار ۲- ۲۳ وضعیت ایمانی دوستان مجرمین
و در سوال دیگر وضعیت کنترل و حساسیت پدر نسبت به دوستان مورد سنجش قرار گرفت که مشخص گردید ۵۰ درصد پدران متهمین به سرقت، هیچ وقت نسبت به دوستان در طول زندگی حساسیت و کنترلی نداشته یا اصلاً فکر این مسال نبوده اند. این نشانه دهنده بی توجهی و سطح پایان کنترل فرزندان نسبت به دوستانشان از سوی پدرخانواده را نشان می دهد. این وضعیت در نمودار۲- ۲۴ قابل مشاهده است.
نمودار ۲- ۲۴ حساسیت و کنترل دوستان از سوی پدر
و در سوال سوم این موضوع مورد سنجش قرار گرفت که متهمین سرقت بیشترین وقت خود را چگونه می گذرانند که از یکصد نفر ۲۳ مورد بیان نمودن بیشترین وقت خود را با دوستان سپری می کنند که این مقدار یک چهارم از نمونه آماری را شامل می شود که خود مقدار قابل توجهی می باشد و عامل تاثیرگذار دوستان را تایید می کند. ۵۴ درصد سایر موارد از جمله مصرف مواد، بودن با خانواده، سپری کردن وقت در خانه و… بیان نمودند نتایج حاصله از شنجش در نمودار ۲- ۲۵ نشان داده شده است.
نمودار ۲- ۲۵ وضعیت چگونگی گذراندن بیشترین وقت توسط سارقین
با دقت در نمودار های ۲-۲۳، ۲- ۲۴ و ۲- ۲۵ و اینکه ۳۷ درصد افراد دارای دوستان بی ایمان و گمراه، ۲۳ درصد سارقین یعنی یک چهارم آنان بیشترین وقت خود را با دوستان می گذرانده اند. می توان چنین نتیجه گرفت که رابطه نزدیکی چنانچه با مظاهر فساد و انحراف همراه باشد تاثیری سریع و تند دارد و شک و تردیدی برای تاثیر چنین وضعی وجود ندارد. عدم رعایت کنترل و مراقبت پدر و مادر در موارد دوستان گمراه و بطور کلی دوستان، و عدم توجه آنها به چنین مسائلی کراراً از سوی سارقین بیان گردید. در حدود ۵۰ درصد موارد، سارقین از عدم حساسیت پدر در مورد دوستان گله داشتند.
۲-۱-۲-۳- رسانه
اهمیت نقش رسانه های گروهی یا وسایل ارتباط جمعی، در طرح مسائل زندگی یک جامعه، در تمام ابعاد و جهات آن و اثری که مطالب آن بر افکار عمـومی و بینش و سـطح اعتـلای فرهنـگی دارد آشـکار می شود. مطبوعات هر جامعه، نمودار رشد و ترقی و تمایلات قلبی و زبان خواسته ها و طرز فکر و اندیشه
و ادب و فرهنگ مردم آن جامعه است.
مطبوعات، مانند بسیاری از عوامل، می توانند نقشی مضاعف داشته باشند گاهی در ردیف عوامل جرم زا قرار گیرند و زمانی هم از عوامل بازدارنده محسوب شوند. ( کی نیا ۱۳۸۸، ۵۰۶ : ۲)
فیلم سینمایی نقشی موثری در انحراف و بزهکارهای جوانان بازی می کند؛ نمایش اعمال خشونت بار، کشتار، جنایت، خون آشامی (دراکولا) و نیز صحنه های هیجان انگیز در فزونی و تشدید اعمال انحرافی و بزه اثر بسزایی دارد. اگر در گذشته تماشاگران فیلم های سینمایی به طور نسبی به اختیار خویش فیلم دلخواه خود را (در شهرهای بزرگ) بر می گزیدند و خانه را به سوی سالن های سینمایی ترک می کردند، امروزه مسئولان و کارگردانان تلویزیون، بدون توجه به اثرات نیک و بد فیلم روی گروه سنی، جنسی و جامعه های گوناگون، آنها را به همه خانه هایی که دریچه تلویزیون بر روی آنها باز می شود صادر می کنند و افراد خانواده، زن و مرد، کوچک و بزرگ، بدون این که امکان انتخاب داشته باشند چشم و گوش خود را به کانال های فرستنده می سپارند.

دانلود متن کامل این پایان نامه در سایت abisho.ir

Copyright © All rights reserved. | Newsphere by AF themes.