بازسازی آثار تاریخی / پایان نامه بوم گرایی در معماری

دانلود پایان نامه

بازسازی سبکی یا آناستیلوزی

آناستیلوز (آناستیلوزی) یا بازسازی سبک فضای معماری، روشی است که بیش تر در رابطه با خواسته ها و هدف های فرهنگی و تاریخی- سیاسی و کمتر در پیوستگی با مسائل مربوط به کاربرد مستقیم و عینی یا مداخله دادن بنا به صورت زنده در محیط کالبدی آن برای کارآیی های معمولی، به حفظ بقای آن چه از دست زمانه و برخی دشمنی های قومی و نژادی نجات یافته، می پردازد.

بناها یا مجموعه های معماری کهنی که واژه ” آناستیلوزی” برای تعیین نوع طرح مرمتی شان به کار برده می شود، معمولا:

  1. متعلق به زمان های بسیار دوراند؛
  2. میزان ویرانی آن ها بسیار زیاد است و گاه از سقف ها و از دیوارهایشان جز بخش ها یا عناصر ساختمانی ای محدود بر جای نمانده است؛
  3. کاربری آن ها، بس قدیمی و برای امروز زیادی نامتعارف است اما توان برانگیختن خاطره ها و رویدادهایی دور و تنها قابل تصور را دارد؛
  4. به هنگام بازشناسی و تعیین و تشخیص هویت تاریخی- کاربردی- هنری- اعتباری آن ها، نیاز به تاریخ و به باستان شناسی بس مبرم است؛
  5. به علت متروک ماندن برای مدتی بسیار طولانی، در ذهن ساکنان بومی، بی اهمیت جلوه کرده اند؛ چندان که بومیان برای ساختمان سازی های متداول خویش از مواد و مصالح آن ها استفاده مستقیم کرده اند.

اول- بناها یا مجموعه ها تا آن میزان بازسازی می شوند که، علاوه بر نشان دادن برخی از شاخص های شکلی و ترکیبی بنا ویرانه بودن آن را از فاصله دور – به ویژه – بنمایانند.

دوم- در بازسازی محدود یا نسبی بخش هایی که از بنا ویران شده اند، از تمامی قطعاتی از عناصر ساختمانی که از گذشته به جای مانده اند استفاده می شود. پژوهشگران و طراحان مرمت آناستیلوزی می دانند که در فاصله ای قابل توجه یا بسیار دور از محل بنا ( و حتی درون ساختمان هایی که در فاصله کم یا بیش نزدیک بر پا داشته شده اند) می توانند قطعاتی از مواد و مصالح و عناصر ساختمانی کهن را بیابند و در این امر یعنی باز پس دادن آن ها به مجموعه کهن بس کوشا می شوند.

سوم- در بازسازی قطعه ها یا بخش هایی از بنا که ویران شده است، تقریبا همیشه، با فقدان قطعه هایی رو به رو می شویم که، بدون آن ها، بازسازی ناممکن می شود. در این صورت، پژوهشگران و طراحان برای از میان بردن کاستی ها – از طریق به کار گرفتن قطعه هایی مشابه – اقدام می کنند. در این صورت، شرایط توفیق طرح مرمتی آناستیلوز عبارت اند از: الف- این که، از فاصله دور، بازدیدکنندگان و حتی متخصصان نتوانند بیگانه بودن قطعه اضافه شده بر بنا را تشخیص دهند؛ ب- این که، از فاصله نزدیک، هم متخصصان و نیز بازدیدکنندگان بتوانند، به چشم غیر مسلح، بیگانه بودن قطعه اضافه شده بر بنا را در یابند.

پ- در بعضی از بناهای مرمت شده ممکن است میزان دخالت و تعداد عناصر یا بخش هایی که به بنای اصلی اضافه شده اند از طرف مرمت کننده بعدی افراطی و یا بی مورد تشخیص داده شود. در پی چنین برداشتی به آزاد کردن بنا از عنصری که نسبت به شکل اصلی ساختمان اضافی و نا همگن تشخیص داده شود اقدام می گردد.

  دانلود رایگان پایان نامه حقوق درباره بیع بین المللی

2-1-2-3- مرمت تکمیلی، مرمت الحاقی

مرمت تکمیلی زمانی صورت می گیرد که ساختمان مورد نظر، در بخش هایی، دارای کمبود باشد.

2-1-2-4- باززنده سازی یا مرمت تاریخی

در مرمت تاریخی به حفاظت و بازسازی تکمیلی بنا پرداخته می شود. به این ترتیب که نقش تاریخی بنا، متکی بر پژوهش ها و بررسی های تاریخ نگاری و توجه به زمینه ی فرهنگی و مدنی – ملی، تعیین کننده ی چگونگی مرمت خواهد بود. در مرمت تاریخی روابط بین بنا و فضای کالبدی و با محیط اجتماعی- اقتصادی و فرهنگی آن کمتر توجه می شود و در عمل، این نوع باززنده سازی از راه در هم آمیختن آناستیلوزی، آزاد کردن بنا از بخش های غیر اصیل و نا همگن و نیز مرمت تکمیلی، شکل می گیرد.

2-1-2-5- باززنده سازی جامع

باززنده سازی جامع، با توجه به جمیع شرایط و ویژگی ها، در شناخت علمی عوامل و متغیرهای مربوط به بنا و با استفاده از مناسب ترین و نوترین مصالح و وسایل فنی و با قبول مسؤولیت در نو اندیشی و نوـوری های فنی- کاربردی و در پی اندیشه های فلسفی- هنری خاص و نیز در احترام به ارزش ها و مفاهیم مربوط به گذشته بنا، بهترین شرایط را برای بهره گیری از موجودیت بنا در زمان حال فراهم می کند.

2-1-3- بافت های تاریخی :

بافت تاریخی شهر ها جزیی از سرمایه ی ملی و فرهنگی کشور هستند که نه تنها به لحاظ زیبا شناختی و تداوم خاطرات جمعی و هویت بخشی شهر های ما ارزشمند هستند، بلکه محل سکونت و معیشت میلیون ها نفر محسوب می شوند ( کلانتری خلیل آباد ، 1388،  69 ).

با توجه به کثرت مسائل و مشکلات موجود در این گونه بافت ها انتظار نمی رود که سازمان های دولتی و عمومی مربوط ، به تنهایی و بدون مشارکت بخش خصوصی بتوانند به دست آورد های قابل توجهی نائل شوند.لذا ضمن استفاده از ساز و کار های برنامه ریزی مناسب و نیز تجارب و فنون به کارگرفته شده در سایر نقاط جهان و البته سود جستن از مشارکت بخش خصوصی می توان به احیای بافت های تاریخی پرداخت.آن دسته از شهر هایی که بر روابط بازرگانی یا اقتصادی با پشتوانه محیط طبیعی و اکولوژیک متناسب تکیه داشته اند، حتی با از دست رفتن برخی انگیزه های سیاسییا نظامی و غیره با وجود کاهش رونق از بین نرفته و توانسته اند به حیات خود ادامه دهند؛ مانند اصفهان ، قزوین، همدان و شیراز ( کلانتری خلیل آباد 1388، 70 ) .

در تعیین اهداف برای برنامه ریزی مرمت و احیاء از سویی مسائل و مشکلات بافت تاریخی و از سوی دیگر استعداد های بالقوه بافت اهمیت دارد.احیای بافت تاریخی نباید یک جانبه و تنها از جنبه ی ساختاری و کالبدی باشد ، بلکه مطالعات طبیعی ، جمعیتی ، اجتماعی و اقتصادی نیز اهمیت دارد ( کلانتری خلیل آباد 1388، 71 ) .

  دانلود پایان نامه ارشد درمورد اثرات فناوری بر محیط کار و افزایش انتظارات مشتریان

2-1-3-1- بافت تاریخی قاهره:

با تمرکز قدرت و ثروت در خارج از شهر تاریخی ، به وضعیت ان توجه کافی نمی شود. اجتماعات محلی که استطاعت مالی چندانی ندارند، عامل فرسودگی شهر تاریخی شده اند.بیشتر تخریب ها، آسیب ها و از شکل افتادگی هایی که به شهر تاریخی وارد آمده اند، پیامد ساخت و ساز های مجازی اند که بر پایه ی ضوابط و مقررات قانونی احداث شده اند.جانمایی  دقیق ساختمان های نوساز بر روی زمین های بایر یا مخروبه ، باید چنان باشد که بر شان و اهمیت این مجموعه یادمانی تاکید گذارد ( آنتونیو 1998، 70-77) .

2-1-3-2- بافت یزد:

لازمه ی نوآوری وجود سنت است و خلاقیت با نوآوری همواره نسبت به سنت موجود صورت می گیرد ، یعنی نوآوری در ارتباط با سنت بارز می شود. نوآوری و سنت دوروی یک سکه یا در وحدت دیالکتیکی هستند، یعنی وجود هر یک مستلزم وجود دیگری است، سنت و نوآوری تابعی از متغیر های اجتماعی و تاریخی هستند.به فراموشی سپردن بافت تاریخی و سر در گم بودن برنامه ها برای نجات آن از انهدام ، نتیجه عوامل گوناگونی است ، از جمله چند صدایی بودن صاحب نظران و داوری های غیر کارشناسانه و مطلق گرایی که باعث آشفتگی در پیش برد کارها می شود ( وزیری،28 ) .

معماری امروز با ابزارهایی کار می کند که زمانه در اختیار آن گذاشته است، کلیسای جامع  شهرفلورانس بعد از دو سده تاخیر« به خاطر پیدا نکردن روشی برای ساختن گنبد آن» در قرن پانزدهم با استفاده از مدرن ترین تکنیک هایی که در دسترس بود ساخته شد، یکی از مواهب تکنولوژی استفاده از مصالح سنتی به شیوه جدید است.

  • افزایش جمعیت پذیری بافت به منظور سرزندگی بیشتر در بافت
  • ایجاد انگیزش در جامعه برای سکونت و اشتغال در بافت فرسوده
  • جلب مشارکت و سرمایه گذاری مردم

شاهدیم که در گردشگران ورودی به ایران که صرفا توریسم فرهنگی نامیده می شوند با مشاهده تخریب های شدید ، ابراز تأسف می کنند ، آن ها به ایران می آیند تا از بافت های شهری خشت و گل بازدید کنند . بافت های تاریخی ما « محله موزه هایی» هستند که بیانگر فرهنگ غنی  معماری هوشمندانه بوم اقلیمی ما است. این موزه ها به مثابه ی کتابخانه های مخزن باز هستند که نه تنها قوه های بی کران اقتصاد توریسم هستند( پیش بینی می شود صنعت گردشگری درسال دوهزار و بیست میلادی اولین صنعت جهان خواهد بود) بلکه همانند دانشکده ای جهت پژوهش های علوم ، معماری ، شهرسازی ، باستان شناسی ، مردم شناسی و … می باشد و می توانند در اختیار دانش پژوهان قرار گیرند ( وزیری ، 30)

2-1-4- بحران هویت :

فرآیندهای تقلیدی طراحی ساختمان های امروز بدون توجه به ارزش های هویتی، فرهنگی ، خاطرات فردی و جمعی و شیوه زندگی اصیل ساکنان، بحران هویت در خانه های معاصر را به همراه داشته است ( Aly & Shafik., 2011 ) .

هدف از هر پژوهش تاریخی مثبت شناخت آموزه های تاریخی و استفاده از تجارب گذشتگان برای امروز و فردای جامعه است، اما ذکر این نکته ضروری است که بررسی بناهای بومی بدنبال تقلید از گذشته و نادیده گرفتن شرایط زمان نیست؛ بلکه بر اساس استفاده از تکنولوژی ها، تکنیک ها و مصالح جدید ، بناهای معاصر باید متناسب با شرایط محیطی و انسانی شکل گیرند ( So Zen & Gedi’k., 2007 ) .

  جدید ترین مطالب سایت

از دهه 1960 که معماری مدرن مورد سوال قرار گرفت، نوعی توجه و نگرش مثبت نسبت به مناطق تاریخی و گرایش به حفاظت، مرمت و بهره برداری مجدد از خانه های قدیمی آغاز شد ( هدایت و طبائیان 1391،37 ) .

2-1-5- بافت های تاریخی به عنوان میراثی فرهنگی :

در کشور های دیگر با سوابق تاریخی به مراتب کمتر از ما ، این رنسانس یا تجدید حیات بافت های قدیمی شهر ها ، سال هاست که صورت گرفته و به نتایج مطلوب اجتماعی و اقتصادی رسیده و در کشور ما نیز می توان به نتایجی مشابه دست یافت ( رنجبر 1386، 10) . در شهر سازی پسامدرن ، به مسئله محیط زیست و تأمل با شرایط اکولوژیک فیزیکی محیط و انرژی نگاه جامع و هولستیک می شود.( Hanna et al, 2007 )

از دیر باز در منابع و تولیدات ادبیات معماری – شهرسازی کشور های اروپای مرکزی ، اصطلاح « میراث های فرهنگی ملی» جای خود را به اصطلاح دیگری که می تواند به فارسی « ثروت های فرهنگی محلی » گفته شود ، داده است. ( فلامکی 1384 )به زبان دیگر ، میراث شهری ، عمده ترین دارایی برای توسعه ی کیفیت زندگی ، حیات اقتصادی و دینامیسم مناطق شهری است. ( Global Urban Development 2007)

از سوی دیگر ، برنامه و طرح های حفظ و نگهداری بافت های تاریخی نیاز به توجه به ارتباط هارمونیک میان مناطق شهری تاریخی و خود شهر در یک کلیت فراگیر دارد . ( ICOMOS 1987 )در این گذار آسیب شناسانه ، نگاه به توده ی مردمی که در لا بلای کوچه ها و ساختمان های بافت تاریخی زیست می کنند  ،نخستین گام است . زیرا همانگونه که در بیانیه ی آمستردام ( 1975) آمده است ، زندگی میراث فرهنگی فقط هنگامی ادامه خواهد یافت که از سوی عامه ی مردم و به ویژه از سوی نسل های جدید ، قدر نهاده شود.( فلامکی 1374، 316 )

هر چند در محاوره ی عادی و قابل درک، احتیاج به مرمت ساختمان ، امری است که با خود بنا به وجود می آید ، در مراحل نخستین ، مسئله ای حاد ، ظریف یا پیچیده شمرده نمی شود ، ولی با گذشت زمان ، یعنی به علت تغییر شرایط اولیه ی ساختمان و تغییر شرایط کاربرد و بهره وری از بنا ، باز زنده سازی معماری به شکل های تازه مطرح می گردد و به تناسب کمیت زمان، و در پیوستگی با کیفیت های مربوط به تغییر های دوگانه ، به صورت مسئله ای پیچیده در می آید که موضوع کار معماران و متخصصان باز زنده سازی بناهای قدیمی است ( رنجبر 1386، 10).