اندازه گیری کیفیت سود،پایان نامه درمورد بازده سهام در داروسازی

مفاهیم وروشهای اندازه گیری کیفیت سود

مفهوم کیفیت سودمی توان براساس مواردذیل باشد:(خواجوی وناظمی،1384)

1)سری های زمانی ویژگی سود

2)روابط بین سود،اقلام تعهدی وجریان های نقدی

3)ویژگیهای کیفی چاچوب نظری

4)سودمندی درتصمیم گیری[1]

2-9-1-مفهوم کیفیت سودمبتنی برسری های زمانی ویژگی های سود

مفهوم سری های زمانی مرتبط باکیفیت سودثبات (پایداری)سودوقابلیت پیش بینی ونوسان پذیری
می باشد.این 3مفهوم باویژگی های تغییرسوددرطول زمان مرتبط هستند.ثبات عبارت است ازمیزان تکرارپذیری سودجاری،قابلیت پیش بینی تابعی ازتوزیع این تغییرات (مخصوصاواریانس این تغییرات )درطول زمان می باشدونوسان پذیری انحراف تغییرات رادرطول زمان اندازه گیری می کند.

الف)ثبات سود

گاهی این مفهوم رابامفهوم عدم تغییرپذیری یکی دانسته اندبدین معنی که سودباکیفیت،سودی پنداشته شده است که تغییرپذیری ندارد.لایپ[2](1990)،ثبات رابرحسب همبستگی درسوددوره هاتعریف
می کند.هم به صورت تئوری وهم به صورت عملی نشان داده شده است که ثبات درسودهای گزارش شده باواکنش بیشترسرمایه گذاران به سودگزارش شده درارتباط می باشد.این واکنش بیشتر،منجربه ارزیابی بیشترعوامل مربوط به ثبات سودمی گردد.یک سودبسیارباثبات ازدیدگاه سرمایه گذاران سودی است که تغییرپذیری نداردوثبات است.

ب)قابلیت پیش بینی

دربیانیه شماره(2) FASBبه قابلیت پیش بینی اشاره شده است.قابلیت پیش بینی ویژگی ای است که درموردکل مجموعه صورت های مالی به کارمی رودوشامل سودواجزای آن نیزمی باشدوهدف آن ارتقای توانایی های استفاده کنندگان برای پیش بینی علایقشان می باشد.ازاین روتوانایی پیش بینی باویژگی سودمندی تصمیم ارتباط دارد.به هرحال بسیاری ازمحققین توانایی پیش بینی رابه معنای توانایی سودهای گذشته درپیش بینی سودهای آتی می دانند.(لایپ،1990)

ج)نوسان پذیری

به علت اینکه گاهی اوقات هموارسازی سودیعنی نبودنسبی نوسان پذیری باسودهای باکیفیت بالادر ارتباط است،یک رویکرددرتخمین کیفیت سود،آزمون هموارسازی سودمی باشد.برای مثال آقای لئوز(2003)،روشهای اندازه گیری هموارسازی سودرامطرح کرد.یکی نسبت انحراف استانداردسود عملیاتی به انحراف استانداردوجه نقدحاصل ازعملیات (نسبت کوچکترنشان دهنده هموارسازی بیشترسودمی باشد)ودیگرهمبستگی بین تغییرات اقلام تعهدی وتغییردرگردش وجه نقدمی باشد (همبستگی منفی شاهدی برهموارسازی سودمی باشد)این ایده بدین معناست که تغییرات دروجه نقدمی تواندتغییردرسری سودهای مدیریت شده رامشخص کند،بنابراین ارزش مقادیرهموارشده نشان می دهدکه تغییرات درسری های سودتاچه اندازه ای به وسیله اقلام تعهدی درپاسخ به شوک های برطرف شده اند.آقای لئوزبیان کردکه سودهای هموارشده به علت اختلالات ناشی ازدخالت های مدیریت آگاه کنندگی کمتری دارند.

2-9-2-مفهوم کیفیت سودبراساس رابطه بین سود،اقلام تعهدی ووجه نقد

پیش ازاینکه درباره مفاهیم کیفیت سودبراساس رابطه بین سود،اقلام تعهدی ووجه نقدبحث شود.لازم است توضیحاتی درباره ماهیت اقلام تعهدی ارائه گردد.

2-10-اقـــلام تعهدی[3]

اقلام تعهدی براساس استفاده ازرویکردحسابداری تعهدی ایجادمی شودوبه عنوان یک تعریف
می توان گفت:اقلام تعهدی تفاوت بین سودحسابداری وجریان های نقدی مربوط به آن است.این اقلام به سبب وجوداصول تطابق وتحقق،زمانبندی معاملات وانتخاب رویه های حسابداری،برکیفیت سودتاثیرمی گذاردوازاین دیدگاه می توان کیفیت سودرادرجه نزدیکی سودشرکت بامیزان جریانهای نقدی ایجادشده تعریف کرد.(خواجوی ونظامی،1384)

اگرمیزان اقلام تعهدی مثبت بالا باشد،بیانگراین است که سودحسابداری بیشترازجریانهای نقدی عملیاتی است.  البته بایدتوجه داشت که این تفاوت به دلیل بکارگیری اصول حسابداری مرتبط بازمان وچگونگی شناخت درآمدهاوهزینه هااست که این امربه اصول تحقق درآمدها وتطابق اشاره دارد.(چان وهمکاران،2006)

حسابهایی مانندموجودی کالا،حساب های دریافتنی وحساب های پرداختنی ازنمونه های اصلی حساب های مربوط به اقلام تعهدی هستند.تعبیرعمومی اقلام تعهدی این است که آنها تاحدزیادی زاییده اعمال نظرمدیران درثبت وشناسایی رویدادهای مالی است واصول پذیرفته شده حسابداری شرکت هادرموردزمان شناسایی ومبلغ درآمدهاوهزینه هاآزادی عمل نسبی داده است.وقتی سودحسابداری به مبلغی بیش ازوجوه نقدعملیاتی شناسایی شود،اقلام تعهدی ایجادمی شود.سطح بالای اقلام تعهدی ممکن است دراثرافزایش حسابهای دریافتنی باشد.مثلاوقتی مدیران،فروش رابیش ازموعدثبت کنندحساب دریافتنی ودرپی آن میزان اقلام تعهدی افزایش می یابد.همچنین کاهش بدهی های جاری ،هنگامی که مدیران تعهداتی مانندهزینه های تخمین کالاراکمترازواقع ارائه نماید،تبعات رویدادی همچون افزایش حساب های دریافتنی رادرمورداقلام تعهدی درپی خواهدداشت.

اقلام تعهدی تحت تاثیرتغییرات درسرمایه درگردش قرارمی گیرند،بنابراین سطح بالایی ازاقلام تعهدی ممکن است حاکی ازرشدآتی قوی درفروش باشد.این ممکن است سبب شودمدیران شرکتهای درحال رشدباانتظارتداوم رشدفروش،موجودی های کالاودیگراقلام سرمایه درگردش راافزایش دهند.افزایش موجودی هامی توانددرنتیجه تولیداضافی یاوجودمشکل درفروش باشد،به طورمشابه فروش کم یامشکلات اعتباردهی،ممکن است منجربه افزایش حسابهای پرداختنی گردد.به طورخلاصه،اجزای اقلام تعهدی می توانندعلایمی ازنوسان درفروش (کندیاتندشدن آن)رانشان دهندواین درحالی است که رقم سودسطح آخرباوجوداین رویدادها،بدون تغییرباقی می ماندوعلایمی رامبنی برچنین رویدادهایی نشان نمی دهداین موضوع به دلیل توجه سرمایه گذاران به رقم سود،گمراه کنندگی سودرابه همراه خواهدداشت.(چان وهمکاران،2006)

نتایج تحقیق اسلوان(1996)نشان می دهدکه پایداری بخش تعهدی سودکمترازبخش نقدی آن است وعلت این امرراذهنی بودن اقلام تعهدی می داند.ریچاردسون وسایرین براین باورندکه اقلام تعهدی همواره درمعرض قضاوتهای شخصی وذهنی افرادقراردارندکه این باعث خطاواشتباهات عمدی وسهوی دراندازه گیری آنهامی شود.آنهااین امرراناشی ازدوعلت زیرمی دانند:

1)براساس اصول حسابداری،بسیاری ازاقلام تعهدی مربوط به منافع اقتصادی رابه علت نداشتن قابلیت اتکای کافی نمی توان شناسایی وگزارش کرد.

2)اقلامی که برمبنای اصول حسابداری محاسبه وگزارش می شوندباخطاتوام هستند.(ریچاردسون وهمکاران،2001)

تحقیقات نشان می دهنداجزای نقدی وتعهدی سوددارای نتایج متفاوتی درموردپیش بینی سودهای غیرعادی وارزش شرکت است،بنابراین تفکیک سودبه دوبخش تعهدی ونقدی،به پیش بینی سودهای غیرعادی کمک وارزش بازارسهام راتوجیه می کند.(بارت وهمکاران،2002)

دلایل عمده تفاوت بین سودتعهدی وسودنقدی (جریان های نقدی عملیاتی)رامی توان به شرح زیربیان داشت:

1)تقسیم مخارج انجام شده به دونوع جاری وسرمایه ای

2)فاصله زمانی فروش کالاووصول وجوه مربوطه

3)اصل تطابق که به واسطه آن دریک دوره،هزینه تحمل وپرداخت شده است ولی به دلیل فروش دردوره بعد،هزینه های مربوط نیزدردوره شناسایی درآمداعمال می شود(بریلی وهمکاران،2004)[4]

اجزای اقلام تعهدی شامل داراییهای جاری غیرنقدی،موجودی کالا،حسابهای دریافتنی ،حسابهای پرداختنی ،سایرداراییهای جاری وسایربدهی های جاری است.داراییهای جاری غیرنقدی حاصل تفاوت بین جمع داراییهای جاری ومانده وجه نقدشرکت ازترازنامه بدست می آید.سایرداراییهای جاری ازتفاوت داراییهای جاری غیرنقدی وموجودی کالاوحسابهای دریافتنی به دست می آید.

Decision usefulness-[1]

2-Lipe,1990

Accruals-[3]

Brealey , and et.al-[4]