دسته بندی علمی – پژوهشی : ارزیابی قابلیت های استان فارس در توسعه گردشگری سلامت شیراز- قسمت ۹

بیش ترین سهم صنایع الکترونیکی به کارخانه های مخابراتی ایران (کما) تعلق دارد که از سال ۱۳۴۸ در این استان شروع به تولید کرده است. کارخانه لاستیک سازی دنا (بریجستون) یکی از چهار تولید کننده بزرگ لاستیک سازی ایران، دراین استان قرار دارد. در زمینه صنایع ریسند‎گی، بافندگی و چرم سازی، این استان با ۵۰ کارگاه بزرگ و کوچک، سهمی عمده در تولید محصولات نساجی و فرش بافی دارد. در فارس همراه با تولید محصولات کشاورزی، صنایع غذایی نیز رشد چشم گیری یافته است. براساس اطلاعات موجود، بیش از ۲۰۰ واحد صنایع غذایی در این استان فعالیت دارند که تولید مواد غذایی نظیر روغن، قند، شکر، گوشت را بر عهده دارند. پالایشگاه شیراز از سال ۱۳۵۲ آغاز به کار کرده و فرآورده هایی مانند گاز مایع، بنزین معمولی، بنزین سوپر، را تولید می کند. در سال های اخیر صنعت پتروشیمی استان نیز توسعه قابل توجهی یافته است. استان فارس، قطب الکترونیک کشور بوده و صنایع پتروشیمی آن از اهمیت خاصی برخوردار است.
۳-۴-۲ کشاورزی و دامداری استان فارس
استان فارس سهمی عمده در بخش های اقتصادی کشور به ویژه کشاورزی و صنعت دارد. این استان در تولید گندم، ذرت و انجیر در کشور مقام اول را داراست. طبق گزارش آمار نامه کشاورزی، این استان با ۱۰۲۵۰۵۹ هکتار سطح زیر کشت پس از استان های آذربایجان شرقی و خراسان، رتبه سوم را در کل کشور دارد. دام داری از ارکان مهم اقتصادی منطقه فارس است و وجود عشایر قشقایی که یکی از بزرگ ترین و اصیل ترین عشایر ایرانند که دام داری شغل اصلی آنان است سبب رونق دام داری در منطقه فارس شده است.
۳-۵ شهرستان های استان فارس
۳-۵-۱ شهرستان شیراز
شیراز شهری در جنوب ‌غربی ایران در ارتفاع ۱۴۸۶متری از سطح دریا در دامنه‌های رشته‌کوه زاگرس است. این شهر مرکز استان فارس است.شیراز با موقعیت خاص جغرافیایی خود که سه فصل از فصل های سال، هوایی بهاری دارد؛ سرزمین شعر و شاعری نیز هست و دو مروارید بزرگ ادبیات جهان (سعدی و حافظ) زادگاه این سرزمین هستند و آرامگاه آن ها محفل هنردوستان است. شیراز با مناطق اطراف آن یعنی تخت جمشید، نقش رستم و شهرهای دیرینه یکی از قدیمی ترین مجموعه های تمدنی جهان است و آثار تاریخی اطراف آن که از عظیم ترین آثار باقی مانده در جهان است به تمدن کهن ایران، اعتباری خاص داده است.
۳-۵-۱-۱ مشخصات جغرافیایی شیراز
شهرستان شیراز با مختصات جغرافیایی ۳۳/۵۲ طول شرقی و ۳۶/۲۹ عرض شمالی در ارتفاع بیش از ۱۵۰۰ متر از سطح دریا با وسعتی معادل ۸/۱۰۶۸۸ کیلومتر مربع، تقریبا در مرکز استان فارس قرار دارد. در شمال شهرستان شیراز، شهرستان های مرودشت و سپیدان واقع اند و در جنوب آن شهرستان های فیروزآباد و جهرم قرار گرفته اند. شهرستان های نی ریز، استهبان و فسا در شرق شهرستان شیراز و شهرستان کازرون در غرب آن شهرستان قرار دارند. شهرستان شیراز شامل ۶ بخش، ۵ شهر و ۲۱ دهستان است و جمعیت آن بالغ بر ۱۲۶۳۲۴۴ نفر است. بخش های شهرستان شیراز عبارتند از: بخش مرکزی، بخش زرقان، بخش کربال، بخش کوار و بخش ارژن.
بخش مرکزی، شامل شهر قدیمی شیراز و حومه آن است. دست خضر، قصر ابونصر، برم دلک، و گویم از مهم ترین حومه های شیراز هستند. دریاچه مهارلو نیز به فاصله کمی از این شهر قرار گرفته است.
۳-۵-۱-۲ وجه تسمیه و پیشینه تاریخی 
در افسانه ها آمده است که شیراز فرزند تهمورس (از پادشاهان سلسله پیشدادیان) شهر شیراز را تاسیس کرد و نام خود را بدان بخشید. به روایتی دیگر، نام این دیار، “شهرراز” بوده که به اختصار شهر از و شیراز خوانده شده است. در حالی که بر اساس تحقیقات “تدسکو” شیراز به معنای مرکز انگور خوب است، “ابن حوقل”، جغرافیدان مسلمان قرن چهارم هجری، علت نام گذاری شیراز شباهت این سرزمین به اندرون شیر می داند، چرا که به قول او عموما خواربار نواحی دیگر بدان جا حمل می شد و از آن جا چیزی به جایی نمی بردند.
۳-۵-۲ شهرستان اقلید
اقلید یکی از شهرهای زیبا و دیدنی، با آثار تاریخی فراوان است. این شهر در شمال استان فارس قرار گرفته و به شهر امام زمان (عج) و کلید استان فارس معروف می باشد. در این شهرستان افراد بزرگی چون فقیه اقلیدی می زیسته اند، آثار تاریخی فراوانی همچون حوضچه دختر گبر، بازارگاه، قلعه آسپاس و امامزاده های معروفی چون امامزاده عبدالرحمن و امامزاده سید محمد و به همراه مناطق دیدنی چون چشمه رسول الله، پارک انقلاب، تنگ براق، قدمگاه وجود دارد.
۳-۵-۲-۱ مشخصات جغرافیایی
اقلید شهری در استان فارس و حدودا ۲۵۰ کیلومتر با اصفهان و ۲۵۰ کیلومتر با شیراز ۲۰۰ کیلومتر با یزد و ۱۶۰ کیلومتر با یاسوج فاصله دارد
۳-۵-۲-۲ وجه تسمیه و پیشینه تاریخی 
درباره واژه اقلید گمان هایی چند وجود دارد اما گمانی که بیشتر تاریخ نویسان نسبت به آن اتفاق نظر دارند، این واژه همانا عربی شده واژه کلید است. در گویش مردم نیز به صورت کلید و کلیل هنوز به کار می رود که گونه ای از واژه اکلیل است. از آن جا که اقلید ششمین شهر مرتفع ایران و مرتفع ترین شهر استان فارس به شمار می رود تا جایی که این ارتفاعات به علت مشرف بودن و جایگاه فلاتی تصویر آن بر سرزمین فارس در ادوار گذشته بوده، موقعیت و تسلط خاص دفاعی داشته و دارای پایگاه نظامی بوده، به گونه ای که فتح آن به منزله تصرف تمام خاک فارس به شمار آمده است و بدین سبب آن را کلید فارس گفته اند.
۳-۵-۳ شهرستان لامرد
لامِرد شهری است در جنوب استان فارس. از شمال به لارستان از مشرق به شهرستان بستک در استان هرمزگان از جنوب به بندر لنگه در استان هرمزگان و از مغرب به جم متصل می شود. این شهر دارای امکانات خوب و فرودگاه است. این شهرستان مرکب از بخش های مرکزی، مرودشت، مهر و اشکنان و به مرکزیت شهر لامرد. شهرستان لامرد از شمال و شمال شرقی به شهرستان لار، از شرق و جنوب به شهرستان بندر لنگه (استان هرمزگان) و از جنوب غربی و غرب به شهرستان کنگان (استان بوشهر) محدود است. بافت روستاهای آن طولی، در کنار محورهای ارتباطی اصلی به شهرستان شکل گرفته است و اکثرا در دامنه کوه هستند. لازم به ذکر است پیش از آن که لامرد به شهر تبدیل شود خود روستائی از دهستان تراکه از توابع بخش کنگان شهرستان بوشهر استان فارس بوده است. اما با تغییر در تقسیمات کشوری روستای لامرد دهستان تراکمه به مرکز بخش لامرد تبدیل شد که شامل ۶ دهستان تراکمه، وراوی، گله‌دار، علامرودشت، بیرم و اشکنان بوده است.
۳-۵-۳-۱ مشخصات جغرافیایی
در جنوب استان فارس با ۵۶۸۳/۴ کیلومتر مربع مساحت در طول جغرافیایی۵۴ درجه و۵۲ دقیقه و عرض جغرافیایی ۲۸ درجه و ۲۷ دقیقه در جنوبی ترین نقطه استان فارس واقع شده است و ۴۶%‌ از مساحت کل استان را به خود اختصاص داده است. از شمال با شهرستان لار و فیروز آباد و از طرف جنوب با استان هرمزگان و از جنوب و غرب با استان بوشهر همسایه می باشد.
با اختلاف ارتفاع ۴۵۰ تا۵۰۰ متر از سطح دریا و متوسط بارندگی سالیانه حدود ۲۵۰ میلیمتر با ویژگی سیل آسا در مدت کوتاهی از سال (سه ماه سال) و تبخیر سالیانه ۴۰۰۰ میلیمتر دارای آب و هوای گرم و خشک می باشد، حداکثر گرما در فصل تابستان ۵۰ درجه سانتیگراد بالای صفر و سردترین زمان آن صفر درجه سانتیگراد می باشد.
۳-۵-۳-۲ وجه تسمیه و پیشینه تاریخی 
نام قدیم لامرد تراکمه بوده است و این نام گذاری به دلیل مردمانی است که از ترکمنستان به این منطقه کوچ کرده اند. این ناحیه درسال ۱۳۱۰ هـ . ش به لامرد تغییر نام پیدا کرد. بر اساس شواهد موجود، تاریخ لامرد از تاریخ شهر لار متاثر بوده و به نظر می رسد که منطقه لامرد نیز از مناطق مورد توجه حکام هخامنشی جهت ایجاد ضراب‌خانه حکومتی بوده است. هم اکنون بخشی از نیروی کار بنادر حوزه خلیج فارس از این منطقه تامین می شود و منطقه نیز مورد توجه خاص است.
۳-۶ ژئوتوریسم (گردشگری زمین شناسی) استان فارس
ژئوتوریسم که در مطالعات اخیر محققان «گردشگری زمین شناسی» نامیده شده است به مفهوم بازدید و بهره برداری از جاذبه های زمین شناسی بدون لطمه زدن به طبیعت معنی شده که مفهومی فراگیرتر و گسترده تر از پیش داشته و دامنه‌ی وسیعی را در بر می گیرد. بازدید از جاذبه های زمین شناسی که یکی از مهم ترین آن ها جاذبه های ژئومورفولوژی و زمین شناسی است؛ امروزه یکی از شاخه های اصلی ژئوتوریسم را تشکیل می دهد.
چین خوردگی در استان فارس کم تر بوده و حالت اولیه خود را نیز از دست نداده است. در این ناحیه قلل و فرورفتگی ها اغلب به موازات یکدیگر واقع شده اند و به دلیل بارندگی، رودخانه های بزرگ و دره های وسیع در آن یافت نمی شود. در کوه های استان فارس طبقات ائوسن، توده های عظیمی را تشکیل می دهد. زاگرس در نواحی خوزستان، لرستان و فارس برروی سنگ های شیستی، آهکی و مارنی و تشکیلات جوان تر متعلق به دوره کرتاسه شیست ومارن تشکیل شده که دارای سنگواره پالئوسن می باشد. بعد از مدتی محیط رسوبی عمیق تر شده و لایه های آهکی به وجود آمده همراه با مارن و شیست می باشند. در حوضه رسوبی زاگرس رسوب گذاری از دوره الیگوسن به میوسن هم چنان ادامه داشته و سازند آهک آسماری تشکیل می شده است. در این سازند دو بخش تبخیری و ماسه سنگی شناخته شده است. بر روی سازند آهک آسماری، سازند فارس به طور هم شیب قرار دارد که قسمت زیرین آن گچی بوده و مانع اصلی خروج مواد نفتی شده است. در سازند فارس رخساره های نرم تنان، خار پوستان، مرجان ها و میکرو فسیل ها مختلف دیده شده است. بنابراین سن گروه فارس میوسن و قسمتی از پلیوسن می باشد.
۳-۷ رودخانه ها، چشمه ها و آبشارهای استان فارس
رودخانه و حواشی آن ها همواره یکی از کانون های تفرجگاهی و شکارگاهی و صیادی ورزشی محسوب می شوند، برخی از مهم ترین این رودخانه ها عبارتند از: کر، پیرآب، شادکام، شش پیر، شورجهرم، شور لار، دالکی. مهم ترین آبشارهای این منطقه نیز عبارتند از: آبشاردشتک ابرج و آبشار مارگون. چشمه های طبیعی و چشمه های آب گرم به دلیل آب درمانی و تفرجگاهی از نظر صنعت گردشگری و گذراندن اوقات فراغت از اهمیت بسیاری برخوردار هستند که برخی از آن ها عبارتند از: چشمه رچی، چشمه خارگان، چشمه بالنگان (حاجی آباد)، چشمه قدمگاه، چشمه چویو، چشمه ساسان، چشمه ابوالمهدی، چشمه شش پیر، چشمه پلنگان، چشمه جونجان (جونون)، چشمه محمد رسول الله، چشمه بناب قادر آباد، چشمه آتشکده، چشمه تنکاب، چشمه حنیفقان، چشمه آب گرم، چشمه آب گرم سراب بهرام، چشمه اسری، چشمه برن هیر، چشمه براق، چشمه تاسک، چشمه حاجت، چشمه سراب سیاه، چشمه سراب شیر، چشمه کان زرد، چشمه سرگ چینه، چشمه گنجینه، چشمه میل اژدها و چشمه مردگان.
۳-۸ دریاها، جزیره ها و تالاب های استان فارس
دریاچه های زیادی در استان فارس وجود دارد که برخی از آن ها دارای آب شیرین هستند. این دریاچه ها عبارتند از: دریاچه کافتر (شادکام)، دریاچه مهارلو، دریاچه پریشان (فامور)، دریاچه طشت، دریاچه بختگان، دریاچه و تالاب ارژن
جدول دریاچه های مهم استان فارس

این مطلب را هم بخوانید :  تأثیر نگرش فراگیران بر یادگیری فعالیت های جسمانی در آموزشگاه علمی تخصصی ثامن ...

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت  fotka.ir  مراجعه نمایید.

نام موقعیت جغرافیایی مشخصات