اکونوموزه «بانو لازم» و آشنایی با مشاغل اصیل کرمانیا

Posted on

در بازدید از مدرسه تاریخی «بانو لازم» در کرمان، می تونید با مشاغل اصیل کرمانی ها هم آشنا شید. این موزه در کرمان به «اکونوموزه» معروفه.

تازگیا یکی از بناهای تاریخی شهر کرمان در گذر اصلی بازار، تعمیر شده و حرفه و صنعت مردم کرمان رو به نمایش گذاشته.

اکونوموزه لازم

این بنا اول نه مدرسه بود و نه موزه، این بنای تاریخی سال ۱۲۶۷ هجری شمسی به عنوان بانک شاهنشاهی ایران و انگلیس ساخته شد. پس از تعطیلی بانک و انتقال اون به محل کنسول انگلیس، ساختمون لازم در سال ۱۳۱۲ واسه به کار گیری علم آموزان بازسازی و سال ۱۳۲۰ به احترام بانو «بی بی لازم» به نام اون نامگذاری شد این مدرسه تا سال ۱۳۵۶ به همین منظور به کار گیری می شد. پس از اون به مدت ۳۷ سال متروک  و بلااستفاده شد. تا اینکه در پاییز سال ۸۵ به شماره ۴۱۸۰ به ثبت رسید. تا اینکه در سال ۹۳ با دستور استاندار وقت با هدف تبدیل به موزه، تعمیر و در زمستون ۹۴ به وسیله شهرداری کرمان به نام اکونوموزه گشایش شد تا به عنوان اکونوموزه مشاغل و حرف کرمان قدیم فعالیت کنه.

اکونوموزه لازم

حالا هر گردشگری که به بازار می رود سری هم به این مدرسه می زند. مدرسه ای که در و دیوارش تموم سفیده و ورودی اون یه تابلو داره که نوشته تا آگاهی ثانوی پولی واسه بلیت ورودی گرفته نمی شه.

پول-نام-تصویر

اکونوموزه لازم

هر اتاق این اکونوموزه به یه هنر و یه صنعت اختصاص داره. سفالگری، فرش بافی، گلیم بافی، اتاقی هم تزئین شده تا نشون بده یه کرمانی از وسایل هنری و دستی خود منزلش رو تزئین می کنه. قراره حموم پایین بنا هم تعمیر و قابل به کار گیری شه.

دلیل نامگذاری موزه به نام بانو لازم

  اپلیکیشن شرپا با عکس‌های اینستاگرام شما رو در سفر راهنمایی می‌کنه

بانو بی بی جون لازم یکی از چهره های ادب و شعر کرمانه که در آخرای قرن ۱۲ و ابتدا قرن ۱۳ هجری قمری می زیست. اون پیش داداش خود محمد حسین رونق معروف به رونق علی شاه به تحصیل علوم رایج اون زمان پرداخت و تا اونجا پیش رفت که به محضر نورعلی شاه اصفهانی رسید و پیش اون درس های عرفانی رو فراگرفت.

لازم کرمانی به مبانی مذهبی معتقد بود و پس از رسیدن به سن بلوغ با مراد خود نورعلی شاه ازدواج کرد. با در نظر گرفتن ذوق ادبی و شاعری که داشت و تاثیر بیان، مورد تشویق همسرش قرار گرفت و به خلق آثاری از نظم و نثر پرداخت. دفتر اشعارش بیشتر از ده هزار بیت شعر داره که بیان کننده قدرت طبع و ذوق اونه. لازم ابتدا قرن سیزدهم هجری قمری جان خودشو از دست داد و تازگیا دلایلی از سنگ قبر اون در محدوده دور و بر قلعه دختر کرمان پیدا شده. پس از اونجا که بانو نیاز به عنوان یه بافرهنگ در میانی کرمانی ها معروفیت داشته این مدرسه رو به نام ایشون نامگذاری کرده بودن و هنوزم این مدرسه به نام ایشون مزین شده.

ازدواج

این موزه واقعا جاییه که فعالیت صنعتگران و هنرمندان و هم اجناس اون ها به معرض نمایش و فروش در می آید. علاوه بر این که این افراد با تشکیل کارگاه های آموزشی عمومی علم، هنر و صنعت خود رو با بقیه به اشتراک می گذارن. به اینجور مکانی اکونوموزه می می گن این واژه از جایگاه گردشگری یه معنی نوآورانهه که به شرکت های خصوصی اجازه عرضه فرهنگ محلی رو به همه مردم می دهد و کمک زیادی به حفظ میراث فرهنگی نامعلوم می کنه.

«رضا دبیری نژاد» از کارشناسان موزه می گوید:

در مدرسه لازم کرمان که هم جوار با بازار گنجعلی خان این شهره مشاغلی که شاخص هنرهای و صنایع سنتی این شهر بودن جمع بیاری شده. بازارهای سنتی چون بازار گنجعلی خان با ورود جنسای صنعتی و خارجی در خطر فراموشی و از یاد رفتگی مشاغل قدیمی و بومی قرار گرفته ان. از طرف دیگه گردشگرانی که کرمان می رود می خواهد هنرهای خاص کرمان رو همراه با پروسه تولید و پدیدآورندگانش رو ببینه. قالی کرمان نامداره اما گردشگر می خواهند روش تولید قالی یا پته و یا شالبافی رو ببینه.

  پایان نامه ارشد دربارهرفتارهای پرخطر، مهارتهای اجتماعی، متغیر وابسته، مهارت های اجتماعی

اکونوموزه لازم

اکونوموزه لازم

ایشون ادامه می دهد:

نقدی که همیشه بر موزه های فرهنگی مثل موزه های مردم شناسی می شه اینه که اونا فقط به حضور آثار و یا اجناس تموم شده اکتفا می کنن و بخشی از داده ها و ارزش های مربوط به آثار سنتی که شامل پروسه تولید و یا فرهنگ های جانبی اونا می شه منتقل نمی شه و در آخر اینکه چیجوری می توان به فرهنگ بومی بدون حضور انسانی که واسطه زایش و حرکت یه فرهنگه رسید. اینجاس که موزه ها تلاش کرده ان با اکوموزها و یا اکونوموزه ها راهی واسه جبران و بازسازی نقد پیش گفته پیدا کنن.

ایشون ادامه می دهد:

فضایی که اکونوموزه لازم ایجاد می کنه تجربه ای بینا فرهنگی به گونه ای زنده و پویاه، چون که فرهنگ میزبان به طور زنده حضور داره و مخاطب یا دیدارکننده می تونه با فرهنگ­ وران روبه رو شده و با اونا رابطه برقرار نمی کنه و از سویی فرهنگ میزبانه که موضوع موزهه و استادکاران نماینده حاضر اون هستن و از طرف دیگه فرهنگ های دیگه س که با مخاطبین در موزه حاضر می شه و اونا با هم روبرو شده و به خاطر این موزه به فضایی بینافرهنگی تبدیل می شه.

در فضای بینافرهنگی به طور یقین فرهنگ ها با هم خرید و فروش می کنن و بر هم اثر دوطرفه می گذارن. مخاطب فرهنگ میزبان رو تجربه می کنه و از راه استادکاران بر اون فرهنگ اثر می گذارد، طوریکه استادکاران بنا به سلیقه دیدارکنندگان تولیدات خود رو تغییر و پیشرفت می بدن و مخاطبین هم با بردن اثری تولید شده و روایتی که از موزه در خاطر خود ثبت کردن بر فرهنگ خود اثر می گذارن.

  اکران فیلم پایین نور ماه میرکریمی در جشنواره فیلم مولانا

اکونوموزه لازم هنرها و سنت های بومی رو در محصول خلاصه نمی کنه بلکه پروسه تولید، تولید کنندگان و آدابی که دور و بر این آثار هست رو هم بخشی از ارزش های فرهنگی اونا تلقی می کنه، به خاطر این می خواهد تا روش های تولید پته دوزی رو هم مخاطبین ببینن، مکالمات و اشعار هنگام تولید فرش رو بشنون و وسیله تولید مشبک کاری چوب رو و چگونگی به کار گیری اونا رو ببینن. صدای ضربات مسگری رو بشنون و خاطره بازار کرمان رو به یاد بیارن.

آخرین نفر از نسل شالبافان سنتی کرمان که در روستاهای این استان هستن رو در موزه دیدار کنن و لهجه اش و قصه هاش رو بشنون و نگاه همه استادکاران رو به کارشون رو بدونن. اینا تجربه ایه که واسه دیدارکنندگان که بیشتر از گردشگران هستن فقط در موزه بوجود می آید. اونوموزه بخش هایی از فرهنگ رو انتخاب کرده و از راه آوردن اونا به موزه اونا رو موزه ای می کنه. موزه ای شدن در اکونوموزه محصول ارزش هاییه که در حاملان سنت ها و مشاغل بومی هست.

دیدگاهتان را بنویسید